نقش ميانجي بلوغ شغلي در ارتباط بين سواد ديجيتال، كفايت در استفاده از هوش مصنوعي و ادراك احتمال اشتغال در آينده در دانشجويان

مشاوره گرايش مشاورهي شغلي

3/14/2026 12:00:00 AM

چكيده تحولات شتابان فناوري و گسترش كاربردهاي هوش مصنوعي، شرايط ورود دانشجويان به بازار كار را دگرگون كرده و اهميت مهارت‌هاي فناورانه و آمادگي روان‌شناختي آنان را افزايش داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش ميانجي بلوغ شغلي در ارتباط ميان سواد ديجيتال، كفايت در استفاده از هوش مصنوعي و ادراك احتمال اشتغال در آينده دانشجويان انجام شد. روش پژوهش توصيفي ـ همبستگي و مبتني بر مدل‌يابي معادلات ساختاري بود. جامعه آماري را دانشجويان دانشگاه اصفهان در سال تحصيلي 1403ـ1404 تشكيل دادند كه از ميان آنان 350 نفر به روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از چهار پرسش‌نامه استاندارد سنجش سواد ديجيتال، كفايت در استفاده از هوش مصنوعي، بلوغ شغلي و ادراك احتمال اشتغال در آينده گردآوري و با روش‌هاي آمار توصيفي، همبستگي پيرسون و مدل‌يابي معادلات ساختاري تحليل شد. يافته‌ها نشان داد ميان سواد ديجيتال، كفايت در استفاده از هوش مصنوعي، بلوغ شغلي و ادراك احتمال اشتغال در آينده روابط مثبت و معناداري وجود دارد. اثر مستقيم سواد ديجيتال بر ادراك احتمال اشتغال در آينده معنادار نبود و اثر مستقيم كفايت در استفاده از هوش مصنوعي نيز به سطح معناداري نرسيد؛ در مقابل، اثر مستقيم بلوغ شغلي بر ادراك احتمال اشتغال در آينده مثبت و معنادار بود. همچنين، سواد ديجيتال و كفايت در استفاده از هوش مصنوعي از طريق بلوغ شغلي، اثر غيرمستقيم مثبت و معناداري بر ادراك احتمال اشتغال در آينده داشتند. شاخص‌هاي برازش نيز نشان دادند مدل پيشنهادي با داده‌هاي پژوهش سازگاري مطلوبي دارد. بر پايه اين نتايج، برخورداري از مهارت‌هاي فناورانه به‌تنهايي براي شكل‌گيري ادراك مثبت از آينده شغلي كافي نيست؛ بلكه اين مهارت‌ها زماني به آمادگي و اطمينان شغلي تبديل مي‌شوند كه دانشجو از خودشناسي، توان تصميم‌گيري، هدف‌گذاري و آمادگي لازم براي رويارويي با تحولات بازار كار برخوردار باشد. ازاين‌رو، طراحي برنامه‌هاي آموزشي و مداخلات مشاوره‌اي تلفيقي براي تقويت هم‌زمان مهارت‌هاي ديجيتال، كفايت در استفاده از هوش مصنوعي و بلوغ شغلي دانشجويان ضروري است.

238548

دانشگاه اردكان

رضاپور ياسر Rezapour Yasser