جابه‌جايي تل‌ماسه‌ها ناشي از انتقال رسوب عمود بر ساحل؛ مطالعه‌ي موردي سواحل نوشهر

كارشناسي ارشد

تل‌ماسه‌ها، از ويژگي‌هاي مهم ريخت‌شناسي سواحل، موثر بر امواج و جريانات ناحيه‌‌ي نزديك ساحل بوده و همچنين ساحل را از حمله‌ي امواج محافظت مي‌كنند. پيشروي امواج در ناحيه‌ي خيزاب ساحلي ، شكست آنها بر روي تل‌ماسهها و همچنين جريانات ايجاد شدهي ناشي از آن سبب انتقال رسوب و در نتيجه تغييرات مورفولوژيكي سواحل ميگردد. پيش‌بيني اثر امواج بر تغييرات پروفيل ساحلي، يكي از اهداف اصلي مطالعه‌ي فرآيندهاي ساحلي است. مدل‌سازي عددي از ابزارهاي قدرتمند و اقتصادي در اين مطالعات بوده و جهت ارزيابي گزينه‌هاي مختلف طراحي و مديريتي در مهندسي سواحل مورد استفاده قرار مي‌گيرد. انتقال رسوب عمود بر ساحل از جمله عوامل موثر در فرسايش و رسوب‌گذاري در نواحي ساحلي و در نتيجه تغييرات شكل پروفيل ساحل است. علاوه بر آن، در تغذيه‌ي سواحل، جا‌به‌جايي آلاينده‌هاي محصور در رسوبات و همچنين زندگي گياهان و جانوران منطقه موثر است. در اين پايان‌نامه، جابه‌جايي تل‌ماسه‌ها ناشي از انتقال رسوب عمود بر ساحل مورد مطالعه قرار گرفته و نتايج حاصل با داده‌هاي ميداني برداشت شده مقايسه شده‌است. داده‌هاي ميداني مورد استفاده در اين پايان نامه، در دوره‌ي زماني سيزده روزه، در فصل زمستان و در منطقه‌ي نوشهر برداشت شده‌است. اين برداشت‌ها پارامترهاي هيدروديناميكي منطقه ، داده‌هاي عمق‌سنجي و نمونه‌هاي رسوب بستر را شامل مي‌شود. مدل‌سازي بر روي پروفيل عمود بر ساحل به صورت يك بعدي انجام شده‌است. بدين منظور با استفاده از مدل طيفي SWAN مدل‌سازي موج با خطاي مجذور ميانگين مربعات متوسط برابر 0/09 متر براي ارتفاع مشخصه‌ي موج در محدوده‌ي ايستگاه‌هاي اندازه‌گيري از عمق 4/7 تا 2/2 متر صورت گرفته است. سپس سرعت جريان موازي ساحل ناشي از موج با حل معادله‌ي تعادل مومنتوم موازي ساحل و با استفاده از كدنويسي در نرم افزار MATLAB مدل‌سازي شده‌است. خطاي مجذور ميانگين مربعات نتايج حاصل از اين مدل‌سازي در دو طوفان رخ داده در دوره‌ي برداشت به ترتيب برابر 0/0775 و 0/0680 متر بر ثانيه بوده است. در آخرين مرحله‌ي مدل‌سازي نرخ انتقال رسوب عمود بر ساحل با استفاده از مدل مبتني بر انرژي بگنولد-بوون و بيلارد تخمين زده شده و نتايج آن با مدل پلنت و همكاران (2001) كه خود مدلي مبتني بر مدل بگنولد است مقايسه شده‌است. سپس تغييرات شكل بستر با حل معادله‌ي پايستگي جرم در جهت عمود بر ساحل مدل‌سازي شده‌است. خطاي مجذور ميانگين مربعات پيش‌بيني تغيير شكل بستر در مقايسه با برداشت‌ها با استفاده از مدل بگنولد-بوون و بيلارد براي تخمين نرخ انتقال رسوب حدود 0/17 متر و با استفاده از مدل پلنت و همكاران (2001) براي تخمين نرخ انتقال رسوب برابر 0/19 متر بوده است. با اختلاف كم مي‌توان گفت مدل بگنولد-بوون و بيلارد در پيش‌بيني نرخ انتقال رسوب در مقايسه با مدل پلنت و همكاران (2001) موفقيت‌آميزتر بوده است. واژه‌هاي كليدي: انتقال رسوب، تل‌ماسه، موج، جريان، مدل‌سازي عددي.

188629

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي عمران گرايش مهندسي سواحل، بنادر و سازه‌هاي دريايي

دكتر سيادت موسوي