طراحـي مجمـــوعه مسكونــي با توجه به معماري بومي و فرهنگ سكونت در شهر ساري

كارشناسي ارشد

چكيده مسكن به عنوان يكي از عناصر فرهنگي مادي،جبرهاي فني و اجتماعي گروه قومي را كه از طريق محيط زيست طبيعي و اجتماعي به آن وارد شده است، به معرض نمايش مي گذارد. هر جامعه اي فضاي مسكوني خود را بر اساس عوامل متعدد اقيمي،فني،فرهنگي، اجنماعي و اقتصادي شكل ميدهد. (Bromberger,1991,317)همانند موادي كه در محيط طبيعي براي ساخت وجود دارد،ويژگي هاي اقليمي (رطوبت،ميزان بارندگي،درجه حرارت)، نظام توليد (كشاورزي،دامداري،صنايع دستي)، ويژگي هاي فرهنگي و مذهبي، سازمان داخلي گروه خانگي (شيوه هاي اشغال فضاهاي مسكوني بر اساس سن و جنس،قاعده اقامت پس از ازدواج و غيره) در شكل مسكن تأثيرگذار است(محب حسيني،277،1389). مسكن نيز مانند عناصر ديگر فرهنگ مادي متحول ميشود، اما با وجود تغييرات،هر جامعه اي برخي از ويژگي هاي معماري سنتي خود را حفظ مي كند. اما سير اين تغييرات در جريان رويارويي با دستاوردهاي جهان مدرن سرعتي بي سابقه به خود گرفت. (جهانبگلو،10،1387)در سير تحولات ناشي از رويارويي با مدرنيته، شاهد ناديده گرفتن كاربرخصوصا ويژگي هايي فرهنگي او هستيم. در نتيجه مسكن به عنوان يكي از مهمترين عناصر مادي فرهنگي جامعه ايران، امروزه حاكي از سرگرداني ،شايد، بيش از سرگرداني انسان سنتي-مدرن ايراني است. امروزه قيودي كه مسكن هر جامعه اي را با مردم آن عميقا پيوند ميداد به ظاهر از بين رفته است. شايد پررنگترين جبر زمانه ما بر ساختمانها، تكنولوژي است ، كه از همه مهمتر عقلگرايي انسان امروز را بازگو مي كند. اما، در اين ميان افرادي مانند راپاپورت، براي طراحي رويكردي مسئولانه براي طراحي اتخاذ كرده و طراحي اي را مسئولانه ميدانند كه بر اساس رابطه انسان-محيط (MER, Man-Environment Relation) باشد. اين نوع از طراحي به اطلاعاتي بر پايه تحقيق احتياج دارد، كه اطلاعاتي درباره نوع رابطه مردم با محيط باشد: اطلاعات زيستي-اجتماعي(bio-social) ، روانشناختي، ويژگي هاي فرهنگي و ساير مكانيزم هايي كه مردم را با محيط ارتباط ميدهد.(Rapoport,1983,249). او مي گويد اين تحقيقات در صورتي معتبر هستند كه اول: شامل تمام دوره هاي تاريخي باشند نه فقط حال حاضر يا گدشته بسيار نزديك. دوم: شامل تمامي فرهنگها باشند نه فقط فرهنگهاي غربي. سوم: شامل تمامي انواع طراحي باشد، بومي، عامه و .... . و نه تنها معماري متعلق به اعيان و اشراف. ((Rapoport,1983,253. واژه‌هاي كليدي: فرهنگ سكونت، ساري، معماري بومي، الگوي مسكن

189046

دانشگاه علم و صنعت ايران

مسكن

دكتر سيد باقر حسيني - دكتر سيد عباس يزدانفر