بررسي و سنجش عوامل كالبدي حس تعلق به مكان (نمونه موردي: خيابان بيهق سبزوار)

كارشناسي ارشد

چكيده : حس تعلق به مكان، نقطه¬ي تلاقي عناصر كالبدي، فعاليت¬ها و مفاهيم ذهني نسبت به مكان است. اين حس موجب تبديل فضا به مكاني با ويژگي¬هاي حسي و رفتاري خاص براي افراد مي-شود و توجه به تقويت آن از اساسي¬ترين دغدغه¬هاي دانش طراحي شهري محسوب مي¬گردد. در ايجاد و تقويت حس تعلق به مكان عوامل مختلفي مؤثر مي¬باشند كه از آن جمله مي¬توان به عوامل فرهنگي، اجتماعي و فردي و عوامل كالبدي اشاره نمود. مطالعات بسياري بر ضرورت توجه به عناصر كالبدي در محيط انساني و نقش آن در شكل¬گيري و تداوم رضايتمندي از مكان، هويت فردي و حس تعلق اشاره مي¬نمايد. از اين رو هدف پژوهش حاضر ارتقاء حس تعلق در خيابان بيهق سبزوار با تكيه بر عوامل كالبدي مي¬باشد. رويكرد اين پژوهش از نوع كيفي است. در اين پژوهش پس از شناخت و تبيين مفاهيم و لغات كليدي موضوع با مطالعه و بررسي متون نظري و تجارب عملي، هنجارها و سنجه¬هاي كالبدي مؤثر بر حس تعلق، استخراج شده و با استفاده از اين هنجارها و سنجه¬ها، به سنجش وضعيت و شناخت خيابان بيهق از طريق تكميل پرسشنامه و تحليل آن به وسيله نرم افزار SPSS پرداخته شده است. نتايج بررسي اين قسمت نشان مي¬دهد؛ دو هنجار «تنوع و جذابيت» و «شخصيت كالبدي منحصر بفرد» نسبت به ساير عوامل كالبدي، همبستگي بيشتري با حس تعلق به مكان مورد مطالعه دارند و «انعطاف پذيري» از ميزان همبستگي پايين¬تري نسبت به ساير عوامل برخوردار است. همچنين شناخت محدوده¬ي پژوهش بر پايه¬ي نمايانگرهاي طراحي شهري و با تكيه بر عوامل كالبدي مشخص كرد كه نمايانگرهاي ريخت، فضا و منظر در محدوده-ي پژوهش از وضعيت مطلوبي برخوردار نمي¬باشند. واژه‌هاي كليدي: حس مكان، حس تعلق، عوامل كالبدي، خيابان بيهق سبزوار.

189048

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي شهري

دكتر سيد عبدالهادي دانشپور