• عنوان

    ارزيابي تاثيرات مجموعه هاي بزرگ تجاري بر هويت محله اي با رويكرد آينده پژوهي (اطلس مال نياوران)

  • نويسنده اصلي

    مهسا حاجياني

  • مقطع تحصيلي
    كارشناسي ارشد
  • چكيده
    طرح هاي بزرگ مقياس تجاري (mall) ، يكي از فضاهاي نوظهور شهري به خصوص در كلان شهرها هستند كه بررسي و مطالعه ابعاد مختلف آن از جمله تاثيرات و پيامدهاي فرهنگي و اجتماعي آن ها ضروري است .سوال اصلي در اين پژوهش آن است كه احداث مجتمع اطلس مال در نياوران چه تاثيرات و پيامدهايي بر هويت محله اي ساكنان محله هاي اطراف آن (نياوران ، اقدسيه و فرمانيه ) دارد ، پيشران هاي مهم آن و نيز انواع سناريو هاي محتمل آن كدام اند ؟ اين پژوهش با ايجاد ارتباط موثر بين مفاهيم و ادبيات و دانش هاي مختلف شامل آينده پژوهي، هويت محله اي، طرح هاي بزرگ مقياس تجاري و تحليل تاثيرات و تبيين اصول و مباني و تعاريف هر يك ، كوشش كرده تا با ديدي جامع با مساله روبرو شده و به دنبال پاسخ سوالات مربوطه باشد. با توجه به هدف مهم پژوهش، كه بررسي تاثيرات احتمالي طرح هاي شهري بر هويت محلي با در نظر گرفتن چند عدم قطعيت اصلي مي باشد ، رويكرد اصلي پژوهش، آينده پژوهي است و روش آن سناريو نويسي با استفاده از نرم افزارهاي تخصصي سناريونويسي مي باشد. با روش سناريو نويسي انواع سناريوهاي ممكن با استفاده از انواع نرم افزارهاي سناريو نويسي طراحي شده و همچنين ميزان تاثيرگذاري طرح بر عناصر هويتي موجود در محله در قالب اين سناريوها ارائه شدند. داده هاي اين پژوهش از طريق پيمايش از اهالي و ساكنان محله هاي سه گانه و خبرگان محلي و بازديد كنندگان سه مجتمع فعال كوروش ، ارگ ، پالاديوم با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته ، مصاحبه هاي متعدد عميق با خبرگان محلي و مصاحبه با كارشناسان و نخبگان گرد آوري شده است . حجم آماري در پيمايش 300 نفر ، تعداد خبرگان محلي 15 نفر و 25 نفر از كارشناسان و نخبگان بوده اند كه به صورت تصادفي (در پيمايش ) و هدفمند (در مصاحبه هاي كيفي ) انتخاب شده اند . به دليل استفاده از رويكرد آينده پژوهي مراجعه هاي مكرري به اعضاي تيم كارشناسي شده است . در خلال مطالعه پيمايشي مشخص شد كه هويت محله اي اهالي قوي است و نگرش آنان نسبت به مجتمع در حال احداث اطلس مال متوسط و در برخي موارد مانند ابعاد كالبدي و زيبايي شناسانه منفي است . بر اساس يافته ها از پيمايش ها ، ابتدا 19 پيشران اصلي به دست آمد كه در نهايت از اين تعداد ، 6 پيشران به عنوان پيشران هاي تعيين كننده شناسايي شدند . در گام بعدي با استفاده از نرم افزار سناريو ويزارد و اخذ نظرات خبرگان دو سناريو اصلي استخراج شد. يك سناريو بيانگر تحولات عميق هويتي محله هاي مجاور اطلس مال به سبب سرعت ورود برندهاي خارجي و ميزان مقبوليت معماري نوين مجتمع و رواج الگوهاي مصرفي بود و سناريوي ديگر تحولات هويت محله اي را تدريجي و آهسته مي داند كه تحت تاثير ورود تدريجي برند هاي خارجي و معماري متناسب با محيط بوده است . سپس سناريو ها با اخذ نظرات نخبگان اولويت بندي شد كه سناريو دوم محتمل تر براي وقوع ارزيابي شد . همچنين از آنجا كه تحقق سناريو دوم با اصول نوين و معتبر شهرسازي تناسب بيشتري داشت ، سناريوي مطلوب تري شناخته شد و راهبرد ها و سياست هايي براي تحقق آن ارائه گرديد . طبق يافته هاي تحقيق ، به طور مشخص اهداف برنامه ريزي و سياست گذاري شهري بايد معطوف به تقويت امنيت و مسائل اخلاقي ، مديريت طرح (تعامل با مشتريان و برنامه هاي 24 ساعته در مجتمع ) ، فعال كردن فضاهاي عمومي و فراغتي و به صورت ويژه ، فعال شدن فضاهاي عمومي و فراغتي و فرهنگي در مجتمع اطلس مال باشد . كلمه هاي كليدي: مجموعه هاي بزرگ تجاري ، مگامال، هويت محله اي، آينده پژوهي ، سناريو نويسي، اطلس مال نياوران.
  • شماره ركورد
    189231
  • دانشگاه
    دانشگاه علم و صنعت ايران
  • رشته تحصيلي
    برنامه ريزي شهري
  • استاد راهنما
    دكتر اسماعيل شيعه