تبيين عوامل موثر بر انتقال پيام در مكان با بهره گيري از رويكرد نشانه شناسي

دكتري تخصصي

مكان، در كنار بسياري نقش‌ها، حامل و منتقل‌كننده پيام است و از اين رو نقش رسانه‌اي دارد. مهم‌ترين دسته‌ از پيام‌هايي كه به واسطه‌ي مكان منتقل مي‌شوند، آن پيام‌هايي هستند كه از سوي متخصصين و طراحان، براي مخاطبين و مردم در مكان به وديعه گذاشته شده‌اند. در واقع طراحان با ايجاد مكان در پي انتقال انديشه و پيام خود به مخاطبين هستند. اين پژوهش براي پاسخ به اين پرسش كه چگونه و با رعايت چه عواملي طراح مي‌تواند با طراحي مكان، پيام خود را به مخاطبان انتقال دهد شكل گرفته است. به منظور يافتن پاسخ اين پرسش و شناخت عوامل موثر بر انتقال پيام در مكان، از رويكرد نشانه‌شناسي بهره گرفته‌ شده‌است. نشانه‌شناسي به عنوان يكي از رويكردهاي معناشناختي نشان مي‌دهد كه در زبان و در ديگر رسانه‌ها پيام مولف به مفسر چگونه انتقال پيدا مي‌كند. مطالعه اسناد و متون دست اولي و بنيادي در نشانه‌شناسي زبان و تحليل آن‌ها به روش تحليل محتوا، پژوهش‌گر را به 22 عامل موثر در انتقال پيام در نظام نشانه‌اي زبان ‌رسانده است. به منظور موثر دانستن يا ندانستن همين عوامل در مكان، از روش اجماع خبرگان و نظرسنجي از متخصصان و اساتيد رشته‌هاي مرتبط با مكان، معماري و شهرسازي بهره برده شده‌است. نتايج بدست آمده از نظرسنجي از متخصصان و اساتيد نشان مي‌دهد كه همان عواملي كه در انتقال پيام در زبان موثرند در انتقال پيام در مكان هم به گونه‌اي مشابه تاثير گذارند. از اين ميان، بيست و دو عامل كه شامل: اختياري بودن، بي انگيزگي، ارزش، دلالت صريح و ضمني، ساختار، متن، جانشيني، همنشيني، نشانه نمادين، شمايلي، نمايه‌اي، ديجيتال، آنالوگ، اشتراك زباني، هم عصر بودن، وجود نظام باورهاي مشترك، هم فرهنگ بودن، مرجع ثابت و مفهومي، رمزگان محدود و گسترده هستند، همه به ميزاني در انتقال پيام در مكان موثر دانسته شده‌اند. بنابراين در نتيجه‌ي مطالعات اين پژوهش، نشانه‌شناسي به عنوان يكي از رويكردهاي معناشناسي، براي انتقال پيام به كاربران مكان، عواملي را در اختيار متخصصان شهرسازي قرار مي دهد كه رعايت آن‌ها مي‌تواند منجر به انتقال بهتر پيام مولف مكان، به مخاطبينش باشد.

189276

دانشگاه علم و صنعت ايران

شهرسازي

دكتر مصطفي بهزادفر - دكتر اسماعيل شيعه