ارزيابي كارايي نظام ملي نوآوري در كشورهاي منتخب با استفاده از روش تحليل پوششي داده ها

كارشناسي ارشد

چكيده امروزه نوآوري، به سبب نقش كليدي آن در توسعه كشورها خصوصاً توسعه اقتصادي آن‌ها، از اهميت فراواني برخوردار است؛ لذا دولت‌ها در پي سنجش نظام ملي نوآوري كشور خود و كارايي آن كه نشان‌دهنده ميزان تبديل‌شدن ورودي‌ها به خروجي‌ها است، هستند. عده‌ي قليلي از محققان نيز بر اين باورند كه نظام ملي نوآوري در كشورهاي در حال توسعه چندان كاربردي ندارد و اين كشورها ابتدا بايد بتوانند فناوري‌ها را از كشورهاي توسعه يافته به دست بياورند و بعد استقرار نظام ملي نوآوري را مد نظر قرار دهند لذا اين پژوهشگران مفهوم نظام ملي يادگيري فناورانه را براي كشورهاي در حال توسعه پيشنهاد نموده‌اند. در اين تحقيق ابتدا با استفاده از ادبيات موضوع، جامع‌ترين اركان ورودي و خروجي براي هر يك از نظام‌هاي ملي نوآوري و يادگيري فناورانه انتخاب شد. سپس با استفاده از 4 مدل از مدل‌هاي تحليل پوششي داده‌ها، كارايي نظام ملي نوآوري ايران، يكبار در مقايسه با 10 كشور برتر جهان و يكبار در مقايسه با 19 كشور منطقه در چهار سال 2012 تا 2015 اندازه‌گيري و سپس با توجه به امتياز به دست آمده در بين هر يك از دو گروه كشور ياد شده رتبه‌بندي شد و نهايتا با استفاده از مدل جمعي و مدل آرماني جمعي برتر تحليل پوششي داده‌ها پيشنهادهايي براي بهبود نظام نوآوري ايران ارائه شد. اين فرايند عينا براي نظام ملي يادگيري نيز پياده‌سازي شد با اين تفاوت كه ايران تنها با كشورهاي منطقه مقايسه گرديد. نتايج به دست آمده از رتبه‌بندي كارايي نظام ملي نوآوري چه در مقايسه با كشورهاي جهان و چه در مقايسه با كشورهاي منطقه از سالي به سال ديگر تفاوت داشت ولي نتايج در نظام ملي يادگيري در هر 4 سال ايران را جزء 3 كشور آخر منطقه نشان مي داد. مدل جمعي نيز با روش كاهش ورودي‌ها و افزايش خروجي‌ها تنها در سال 2013 براي نظام ملي نوآوري ايران پيشنهاد ارائه داد در حالي كه همين مدل با همين روش در هر چهار سال براي نظام ملي يادگيري پيشنهاد بهبود بيان نمود. مدل آرماني جمعي نيز در تمام حالات بررسي، پيشنهاد بهبود ارائه كرد اما تفاوت آن با مدل جمعي در اين بود كه ورودي ها امكان افزايش و خروجي‌ ها امكان كاهش داشتند و پيشنهادهاي آن در زمان مقايسه ايران با كشورهاي منطقه و جهان بعضا متفاوت بود. واژه‌هاي كليدي: كارايي، نظام ملي نوآوري، نظام ملي يادگيري فناورانه، مدل جمعي تحليل پوششي داده ها، مدل كارايي برتر، مدل آرماني جمعي تحليل پوششي داده‌ها

189399

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر عليرضا علي احمدي

مديريت تكنولوژي

دكتر ميرسامان پيشوايي - دكتر علي ملكي