ارائه چارچوب، بررسي و تبيين نقش و جايگاه نظام نوآوري در مقاوم سازي اقتصاد ملي

كارشناسي ارشد

يكي از بارزترين ويژگيهاي مورد تاكيد در اقتصاد مقاومتي، دانش‌بنيان بودن آن است. به همين دليل ساماندهي نظام ملي نوآوري حائز اهميت زيادي ميباشد. هدف از اين پژوهش يافتن جايگاه نظام ملي نوآوري در مقاوم‌سازي اقتصاد ملي است. براي اين منظور ابتدا لازم است تبييني دقيق از اقتصاد مقاومتي صورت گيرد. در همين راستا با استفاده از روش تحليل مضمون، به شناسايي رويكردهاي رايج به اقتصاد مقاومتي پرداخته شد. با مرور ادبيات اين حوزه و بررسي اسناد و پژوهش‌هاي مكتوب و غيرمكتوب و با كمك انجام مصاحبه‌هاي نيمه ساختار يافته با خبرگان (انتخاب با روش نمونه‌گيري گلوله برفي)، پس از كدگذاري مفاهيم مرتبط با موضوع، نهايتا مضامين فراگير «افزايش استحكام اقتصاد» به عنوان هدف‌كوتاه مدت، «مقابله با تهديدات و تحريم‌ها» به عنوان سياستي راهبردي و «بومي‌نگري منطبق با ارزشهاي انقلابي اسلامي ملي» به عنوان بستري جهت مقاوم‌سازي اقتصاد ملي بر پايه رويكرد اقتصاد مقاومتي معرفي گرديد. جهت اطمينان از روايي و پايايي اين پژوهش از معيار اعتبارسنجي كيفي «قابل قبول بودن» و «قابل‌اعتماد بودن» با دو روش «تطابق همگوني در داده‌ها» و «دريافت بازخورد از پاسخ‌دهندگان» استفاده‌شده‌است. بدين‌ترتيب‌رويكرد «افزايش‌استحكام‌اقتصاد»، كه شامل دو مضمون‌سازمان‌دهنده افزايش‌تاب‌آوري و كاهش‌آسيب‌پذيري به عنوان سياستي‌راهبردي در اقتصادمقاومتي ميباشد، مبناي‌تحليل تاثيرنظام‌ملي‌نوآوري، جهت مقاوم‌سازي اقتصاد قرارگرفت. نتايج حاكي‌ از ‌آن‌ است كه نظام‌ملي‌نوآوري نقشي مفيد و موثر در افزايش ميزان تاب‌آوري اقتصادي دارد. لكن عامل مهمتر از اين موضوع، توجه به ظرفيت‌ملي‌نوآوري و ظرفيت جذب نوآوري است. در واقع جهت اثربخشي كاركردهاي نظام ملي نوآوري بر مقاوم‌سازي اقتصاد ملي، لازم است ضمن افزايش ظرفيت نوآوري، ظرفيت جذب نيز در سطح بنگاه ها ارتقاء يابد. همچنين يافته ها تائيد مينمايند كه عملكرد مناسب نظام ملي نوآوري در راستاي تقويت ويژگيهاي اقتصاد مقاومتي (اقتصاد دانش‌بنيان، مردمي، عدالت محور، درونزا و برونگرا) است.

190651

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر علي بنيادي نائيني

مديريت تكنولوژي - نوآوري

دكتر عطا الله رفيعي آتاني - دكتر علي ملكي