ارتقاء امنيت محيطي و كاهش جرايم شهري (نمونه موردي: محله امين، شهر اراك)

كارشناسي ارشد

شهر كانون و بستر اصلي رشد و تكامل بشري بوده و يكي از ضرورت¬هاي پيدايش و تداوم شهر آرامش و امنيت است. امنيت و به طور خاص امنيت اجتماعي ارتباط مستقيم با فضا و ساختار شهر دارد. يك فضاي شهري مناسب تا حد زيادي تامين كننده¬ي امنيت و فضاي نامناسب زمينه¬ساز انواع آسيب¬ها و معضلات اجتماعي است. تأمين امنيت به عنوان يكي از اساسي ترين نيازهاي انسان، هميشه و در همه جوامع مورد توجه بوده است، به همين دليل همواره سرمايه هاي زيادي، صرف تأمين امنيت شهرها و سكونتگاه هاي مختلف مي شود. به همين دليل، جستجو و تحقيق در ارتباط با راهكارهاي تأمين امنيت و به خصوص كشف راه هاي بهتر و كم خطرتر براي تأمين امنيت و عوامل و مؤلفه هايي كه در اين راه نقش دارند، ضرورتي غير قابل انكار مي باشد. نتايج حاصل از مطالعه¬ي فضاهاي شهري موفق، بيانگر اين مسئله است كه اگر فضاي ساخته شده داراي مولفه¬هايي باشد كه شهروندان را علاوه بر رفع نيازهاي اوليه، براي انجام فعاليت¬هاي فراغتي به خود جذب كند، به فضايي ماندگار در خاطره جمعي بدل خواهد شد. ايجاد بسترهايي براي تعاملات اجتماعي كه حضور مردم در آن¬ها با آرامش، امنيت و احساس تعلق همراه باشد، به كمك طراحي محيطي، كه ابزاري مهم در ايجاد اين گونه فضاهاي سرزنده، قابل ادراك و امن است، امكان¬پذير مي¬باشد. امنيت فضاي شهري زمينه¬ساز حضور مردم در فضا و به تبع آن، برقراري روابط اجتماعي ميان آن-هاست و اين تعامل ميان مردم، خود تامين كننده¬ي نظارت طبيعي بر فضاي شهري است كه يكي از فاكتورهاي مهم برقراري امنيت مي¬باشد. فضاي شهري بايد بتواند به عنوان بستر زندگي و فعاليت شهروندان محيطي امن و سالم و پايدار براي همه افراد فراهم سازد و نيازهاي تمامي اقشار اجتماعي را به شكلي مناسب برطرف سازد و پاسخگو باشد، در فضاهاي شهري احساس امنيت شهري به اين معناست كه تمام شهروندان يك شهر بتوانند آزادانه جا به جا شوند و با هم شهريان خود ارتباط برقرار كنند و به فعاليت هاي اجتماعي خود بپردازند، بدون آنكه تهديد شوند يا با خشونت و آزار و اذيت جسمي و روحي يا نابرابري جنسي مواجه شوند. محصول نهايي اين تحقيق بازطراحي فضاهايي مطلوب در واحدهاي همسايگي با بهره¬گيري از راهكارهاي به¬دست آمده در طي مراحل تحقيق و با تاكيد بر مولفه¬هاي اجتماعي و امنيتي است. به همين منظور اين پژوهش سعي مي¬كند تا با تجزيه و تحليل مباني نظري مرتبط و بررسي مهم¬ترين ديدگاه¬هاي مطرح شده درباره¬ي طراحي شهري مطلوب، و مطالعات و پژوهش¬هاي قبلي، به شناخت مولفه¬هاي موثر در ارتقاء امنيت و مطلوبيت فضا دست يابد. در پژوهش-هاي قبلي شش اصل كلي قلمروگرايي، كنترل دسترسي، نظارت، سخت كردن آماج جرم، مديريت و فعاليت در جهت تامين امنيت معرفي شده¬اند. در اين پژوهش با استخراج دوباره¬ي شاخص¬هاي موجود در مطالعات و پژوهش¬ها و استفاده از روش تحليل عاملي به دوازده عامل نهايي در تامين امنيت به طور خاص در محله¬ي امين دست پيدا كرديم. از رويكرد LQC در ارائه¬ي راهكارهاي طراحانه استفاده شده است. انتخاب اين رويكرد به دليل آساني، ارزاني و مشاركت دادن ساكنان در امر طراحي بوده است. با استفاده از اين روش تلاش خواهد شد كه راه¬حل¬هاي سريع و سهل¬الوصول را جايگزين فرآيندهاي هزينه¬بر و طولاني طراحي¬ نماييم. واژه¬هاي كليدي : امنيت، محلات شهري، ، LQC، محله¬ي امين شهر اراك

190885

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر خليلي

طراحي شهري

دكتر بهزادفر