تبيين و ارزيابي مؤلفه‌هاي انطباق ابزارهاي نوين نور روز با ساختمان (نورگيرهاي متداول ساختمان‌هاي ميان‌مرتبه تهران)

دكتري تخصصي

امروزه باتوجه به بحران نور روز در ساختمان¬ها؛ افزايش روشنايي طبيعي در فضاي داخلي به لحاظ ترجيحات اقتصادي، سلامت و زيست- محيطي از اهميت بالايي برخوردار مي¬باشد. پژوهش حاضر، در راستاي بسترسازي جهت بهره¬گيري از "فناوري¬هاي نوين نور روز" در هسته كور ساختمان¬ها -فضاهاي مجاور "چاه نوري" در ساختمان‌هاي ميان¬مرتبه تهران- برنامه ريزي شده و با هدف شناسايي و ارزيابي عوامل مؤثر در انطباق ابزارهاي نوين انتقال نور روز با ساختمان شكل‌گرفته است. به¬منظور كشف اينكه در مواجهه‌ي ابزارهاي نورروز با ساختمان، فراتر از نيازهاي روشنايي فضا، چه معيارهايي دخيل هستند، لازم است تا از منظري خارج از حوزه طراحي ابزار¬ها و از منظر حوزه¬هاي مرتبط با ساختمان، به اين هم‌جواري نگريسته شود. پژوهش به دنبال پاسخگويي به اين سؤال است كه: «عوامل مؤثر بر انطباق ابزارهاي نوين انتقال نور با چاه‌هاي نوري متداول ساختمان‌ها كدم‌اند و سهم هريك چيست؟» در راستاي رسيدن به هدف، رساله در چهار گام منسجم برنامه‌ريزي گرديد كه پيوسته¬گي مراتب آن نوآوري رساله حاضر محسوب مي¬گردد. در گام اول جهت دستيابي به مؤلفه‌هاي مؤثر در بهره‌گيري از فناوري‌هاي نوين نور روز در ساختمان، به‌ بررسي ساختاريافته در ادبيات پرداخته شد و بانك اطلاعاتي جامع متشكل از خصوصيات عملكردي سامانه¬ها و با رويكرد استخراج مؤلفه‌ها تشكيل گرديد. پس از استخراج مؤلفه‌ها و طبقه‌بندي آن‌ها، چارچوبي نوين از معيارها و شاخص¬ها شكل گرفت كه پايه گام‌هاي بعدي پژوهش گرديد. در مرحله بعدي از اين گام، چارچوب مذكور طي مراحل سه‌گانه دلفي، توسط متخصصان، غربالگري و تثبيت گشت. در گام دوم، روابط تعاملي ميان معيارها و زيرمعيارها از طريق تكنيك ديماتل ارزيابي گشته و شبكه ارتباطي و روابط معني‌دار ميان آن‌ها ترسيم گرديد. در گام سوم پژوهش، به تحليل، ارزيابي و رتبه‌بندي مؤلفه‌ها و تعيين سهم هريك در انطباق ابزارها با ساختمان پرداخته شد. در اين مرحله با استفاده از راهبرد چندمعياره و با بهره‌گيري از تكنيك تحليل شبكه¬اي، به بررسي مؤلفه‌هاي مؤثر در انتخاب ابزار مناسب و منطبق با نورگير پرداخته شد و درنهايت سهم و اولويت‌هاي تأثير هريك از زيرمعيارهاي 22 گانه استخراج گرديد. نتايج حاكي است كه در اين مواجهه، مؤلفه‌هاي بيروني (ساختماني، اقتصادي، تكنيكال) بيش از مؤلفه‌هاي دروني (كاركردي) ابزارها در انطباق آن‌ها با ساختمان نقش ايفا مي¬كنند. در گام چهارم پژوهش، پس از گرداوري داده¬هاي تركيبي، سامانه¬‌هايي كه بر اساس اولويت‌بندي بخش پيشين ¬و متناسب خصوصيات بستر موردمطالعه به سامانه بهينه نزديك‌تر بودند، بر پايه تكنيك تاپسيس شناسايي، رتبه‌بندي و پيشنهاد گرديد. پژوهش در گام سه و چهار موفق به تدوين ساختار تركيبي نوآور براي تعيين ميزان انطباق ابزارهاي نوين نورروز با ساختمان و انتخاب بهينه گرديد. واژه‌هاي كليدي: روشنايي طبيعي در ساختمان، سامانه¬هاي نوين نور روز، نورگير، ابزارهاي انتقال نور.

190941

دانشگاه علم و صنعت ايران

معماري

دكتر محسن فيضي - دكتر فاطمه مهدي زاده سراج