مدلسازي اثر عوامل كلان غيرترافيكي بر تلفات حوادث ترافيكي

شناسايي اثر عوامل كلان بر ايمني ترافيك گامي مناسب در راستاي اتخاذ سياست‎هاي كلان جهت كاهش خسارات ناشي از حوادث ترافيكي در مقياس كشورها است. هدف اين پژوهش بررسي اثر عوامل كلان حمل‎ونقل ريلي، قيمت بنزين و توليد ناخالص داخلي (GDP) بر تلفات ترافيكي با استفاده از تكنيك‎هاي نوين اقتصادسنجي است. در پژوهش‎هاي پيشين اغلب به اثر عوامل كوچك مقياس بر تلفات ترافيكي پرداخته شده است و اين وجه تمايز پژوهش حاضر با بخش قابل ملاحظه‎اي از پژوهش‎هاي پيشين است. داده‎هاي مورد استفاده در اين پژوهش مربوط به 90 كشور جهان طي سال‎هاي 2000 الي 2014 است. با توجه به رفتار متفاوت ايمني ترافيك در كشورهاي با موقعيت و سطح درآمدي مختلف، تحليل‎هاي صورت گرفته به تفكيك كشورهاي عضو سازمان همكاري و توسعه اقتصادي (OECD) كه اغلب كشورهاي توسعه يافته با سطح درآمدي بالا هستند و ساير كشورها كه كشور ايران نيز جزء آن‎هاست، انجام شد. در اين پژوهش از سه روش مدل‎سازي پانل ديتا بهره‎گيري شد تا رفتار كشورها طي بازه زماني مورد نظر شناسايي گردد. از اين بين مدل گشتاورهاي تعميم‎يافته (GMM) به‎عنوان مدل برگزيده انتخاب گرديد. نتايج حاصل از پژوهش نشان داد با افزايش قيمت بنزين تلفات ترافيكي در هر دو گروه كشورها كاهش مي‎يابد. اين امر را مي‎توان در نتيجه كاهش سفرهاي غير ضروري، اجتناب از سفرهاي طولاني مدت با خودروي شخصي و استفاده بيشتر از حمل‎ونقل همگاني دانست. در خصوص رابطه GDP با تلفات ترافيكي غالباً رابطه مثبتي حاصل شد كه ضريب اين رابطه در كشورهاي غير OECD بزرگ‎تر بود. زيرا افزايش سرانه GDP در كشورها از يك سو موجب بهبود شرايط ايمني ترافيك شده و از سوي ديگر باعث افزايش تعداد سفرها مي‎گردد كه در كشورهاي غير OECD مورد دوم نمود بيشتري مي‏يابد. حمل‎ونقل ريلي نيز در كشورهاي OECD رابطه منفي و در كشورهاي غير OECD رابطه مثبتي با تلفات ترافيكي نشان داد. در اين رابطه مي‏توان گفت در كشورهاي OECD با افزايش استفاده از راه‎آهن به‎جاي حمل‎ونقل جاده‎اي، تعداد تلفات ترافيكي كاهش مي‎يابد؛ اما در ساير كشورها افزايش جابجايي‎ها با حمل‎ونقل ريلي مي‎تواند نمود افزايش تعداد كل سفرهاي صورت گرفته در اين كشورها باشد. نتايج حاصل از اين پژوهش مي‎تواند در اولويت‎بندي سرمايه‎گذاري در راستاي بهبود ايمني ترافيك در مقياس برنامه‎ريزي كلان مورد استفاده قرار گيرد.

191917

دانشگاه علم و صنعت ايران

برنامه ريزي حمل و نقل

دكتر علي توكلي كاشاني