عنوان
ارزيابي آلودگي غبارات شهر اهواز در روزهاي عادي و گردوغباري
نويسنده اصلي
رضا خليدي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
در سال‌هاي اخير تشديد روند خشك شدن پهنه‌هاي آبي منطقه خاورميانه و وقوع خشك‌سالي، منجر به افزايش طوفان‌هاي گردوغباري در ايران به ويژه استان خوزستان شده است. بنابراين شناخت ساختار فيزيكي شيميايي غبارات ته‌نشين شده اين طوفان‌ها در شهرهاي اين استان داراي اهميت بسياري است.
در اين پايان‌نامه غلظت فلزات سنگين و هيدروكربن‌هاي آروماتيك چند حلقه‌اي در غبارات ته‌نشين شده شهر اهواز در روزهاي گردوغباري و روزهاي عادي موردمطالعه قرارگرفته است. به همين منظور پس از نمونه‌برداري از پنج ايستگاه و آماده‌سازي نمونه‌ها، غلظت فلزات و هيدروكربن‌هاي آروماتيك چند حلقه‌اي اندازه‌گيري شد. همچنين آزمايش‌هاي اشعه ايكس به‌منظور بررسي ساختار مواد معدني و اكسيدهاي موجود در غبارات انجام شد. آزمايش دانه‌بندي ليزري نيز براي تعيين اندازه ذرات غبارات ته‌نشين شده انجام شد. به‌منظور بررسي شباهت‌ها و تفاوت‌هاي ساختاري غبارات ته‌نشين شده از منابع انتشار مختلف گردوغبار، با استفاده از مدل HYSPLIT منشأ طوفان‌هاي موردمطالعه تعيين شد. با استفاده از شاخص‌هاي موجود ميزان ريسك اكولوژيكي، غني‌شدگي و خطر سلامت فلزات سنگين تعيين شد. نتايج تحليل فلزات سنگين نشان داد كه در همه‌ي دوره‌ها كادميم داراي غلظت بسيار بيشتري در مقايسه با پوسته زمين است. همچنين در طوفان گردوغباري سي‌ام بهمن در فصل زمستان، مقادير سرب و مس بيشتري نسبت به ساير طوفان‌ها در غبارات مشاهده شد. نتايج منشايابي نشان داد منشأ طوفان گردوغباري سي‌ام بهمن 1395 حوضه‌ي بين‌النهرين در عراق و سوريه ، طوفان پانزدهم ارديبهشت 1396 بيابان‌هاي كويت و عربستان و طوفان‌هاي دهم خرداد و چهارم مرداد 1396 بخش‌هاي مرزي استان خوزستان و عراق است. اندازه ذرات غبارات ته‌نشين شده در تمامي دوره‌ها در محدوده‌ي 5 تا 65 ميكرومتر بود. تركيب شيميايي اصلي غبارات ته‌نشين شده شامل اكسيدهاي سيليسيم، كلسيم، آهن و آلومينيوم بودند. در ساختار مواد معدني غبارات مقادير فراوان كلسيت و كوآرتز مشاهده شد. با توجه به نتايج ارزيابي ضريب غني‌سازي، تمامي فلزات به‌جز كادميم داراي غني‌شدگي كم و متوسط و منشأ طبيعي بودند. در محاسبات ريسك اكولوژيكي نيز تنها كادميم داراي ريسك قابل‌توجه و زيادي بود. بيشترين و كمترين غلظت مجموع هشت هيدروكربن اندازه‌گيري شده به ترتيب در طوفان سي‌ام بهمن و روزهاي عادي مشاهده شد. بررسي نسبت غلظت تركيب‌هاي مختلف هيدروكربن‌هاي آروماتيك نيز نشان داد كه منشأ اين تركيبات منابع انتشار بنزيني، پتروشيميايي و سوزاندن زيست‌توده‌ها هستند.
واژه‌هاي كليدي: غبارات طوفان‌هاي گردوغباري، منشايابي فلزات سنگين، هيدروكربن‌هاي آروماتيك چند حلقه‌اي، ضريب غني‌سازي، ساختار كاني‌شناسي
شماره ركورد
192065
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
استاد مشاور
دكتر سيد مصطفِي سيادت موسوي
رشته تحصيلي
مهندسي محيط زيست
استاد راهنما
دكتر محسن سعيدي