عنوان
برنامه ريزي حمل و نقل حومه اي با تاكيد بر هويت عملكردي سكونتگاه هاي پيراموني منطقه كلانشهري اصفهان
نويسنده اصلي
بهار ايزدي بروجني
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
ساختار منطقه كلانشهري متشكل از پراكنش مراكز جمعيت و فعاليت است و تعادل آن به انسجام تك‌تك اين مراكز و جريان‌هاي مابين آن‌ها بستگي دارد. شهرها براي زنده ماندن در شبكه منطقه بايد از نقش و عملكردي خاص برخوردار باشند. هويت عملكردي، به عنوان بعدي از هويت كه تاكنون كمتر مورد توجه قرار گرفته‌است، سبب مي‌گردد هر شهر با ايفاي نقش خود به برقراري تعادل و توازن در سطح منطقه كمك كند. در منطقه كلانشهري اصفهان كه در اين پژوهش مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است، با وجود پتانسيل‌هاي فراوان، تنها كلانشهر اصفهان از مركزيت و هويت عملكردي برخوردار است و شهرهاي پيراموني از اين نظر اختلاف زيادي با شهر مركزي دارند. از سوي ديگر برنامه‌ريزي در جهت ارتقا و بهبود سطح دسترسي بين مراكز شهري مي‌تواند گامي موثر در دستيابي به تعادل منطقه‌اي باشد. ليكن بايد توجه داشت كه سهولت در دسترسي نبايد به تمركز بيشتر فعاليت‌ها در شهر اصلي و تبديل شهرهاي حومهاي به خوابگاه‌هايي براي شهر مركزي منجر شده و بيش از پيش از هويت عملكردي آن‌ها بكاهد. بنابراين نحوه گسترش شبكه حمل‌ونقلي، نوع شبكه و تأثيري كه بر هويت عملكردي نقاط شهري در سطح منطقه كلانشهري مي‌گذارد دغدغه اصلي اين پژوهش است.
در راستاي دستيابي به اهداف و پاسخ به پرسش‌هاي پژوهش، كلانشهرهاي نيويورك، پاريس و پكن مورد بررسي قرار گرفته‌اند. اين كلانشهرها با بهره‌گيري ازحمل‌ونقل حومهاي ريلي به منظور برقراري دسترسي در سطح منطقه، به تجربه‌اي موفق در زمينه برقراري تعادل مابين مراكز و ايجاد هويت عملكردي در شهرهاي كوچك و مياني دست يافته‌اند. در ادامه با هدف بررسي نوع رابطه بين هويت عملكردي سكونتگاه‌ها و ميزان دسترسي آن‌ها به حملونقل حومهاي در سطح منطقه كلانشهري اصفهان، مطالعاتي به صورت كتابخانه‌اي و ميداني انجام شده كه جامعه آماري آن ساكنين مراكز شهري منطقه كلانشهري اصفهان بوده‌است. بر اين اساس روش تحقيق در سه گام اصلي تعريف شده‌است. نخست بررسي ساختار فضايي منطقه كلانشهري اصفهان كه توسط تحليل جريان‌ها و نظام سلسله‌مراتبي منطقه انجام شد؛ دوم سنجش حس هويت عملكردي در سكونتگاه‌هاي شهري كه از ديد شهروندان مورد بررسي قرار گرفت؛ و سوم مطالعه تطبيقي جايگاه شهرها در دو گام پيشين.
نتايج نشان داد كه ارتباط مستقيمي مابين ميزان دسترسي به حملونقل و هويت سكونتگاه‌هاي شهري در سطح منطقه برقرار است. بنابراين مي‌توان با برنامه‌ريزي در جهت ارتقا دسترسي و بهره‌گيري از حملونقل ريلي به عنوان پايدارترين مد حملونقل حومهاي، گام موثري در افزايش هويت شهرها، جمعيت‌پذيري آن‌ها و ايفاي نقش در منطقه كلانشهري برداشت. درنهايت تلاش شده است با توجه به يافته‌هاي پژوهش، برنامه‌ريزي راهبردي به‌منظور ارتقا هويت سكونتگاه‌هاي شهري در منطقه با تأكيد بر حملونقل حومهاي صورت گيرد؛ اين برنامه با نظر به موقعيت جغرافيايي، هويت تاريخي و ظرفيت‌هايي چون صنعت فولاد و كشاورزي در ساختار منطقه كلانشهري اصفهان، در پي ايجاد ساختاري چندمركزي است. بدين صورت با توزيع متناسب خدمات مي‌توان از تمركز سفرها به سمت شهر اصفهان كاست و ساختاري منسجم از جريان‌ها ايجاد نمود. در گرو چنين ساختاري شاهد انسجام فضايي-عملكردي در سطح منطقه و همچنين توسعه يكپارچه و متعادل فضايي خواهيم بود.
واژه‌هاي كليدي: منطقه كلانشهري اصفهان، حملونقل حومهاي، هويت عملكردي
شماره ركورد
192203
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
برنامه ريزي منطقه اي
استاد راهنما
دكتر رضا خيرالدين