تاثير بعد بيولوژيك طراحي نور بر نقش اجتماعي فضا

كارشناسي ارشد

تاكنون دانشمندان علوم رفتاري و طراحان در توافق با يكديگر، تلاشهاي بسياري در جهت كشف ارتباط مؤثر ميان نور و رفتار انسان نمودهاند و از اين رو بررسيهاي متعددي در زمينهي جنبه هاي مختلف نورپردازي صورت گرفته است. هنگامي كه از نورپردازي سخن گفته مي شود، نكته ي حائز اهميت جهت پاسخگويي به اهداف پژوهش، پرداختن به نور در حكم يك مفهوم چند بعدي كه شامل محتواي فيزيولوژيكي، روانشناختي و بيولوژيكي است، مطلوب خواهد بود. اثرات فيزيولوژيكي مربوط به سلامت بدن انسان و ساير موجودات زنده است، درحالي كه اثرات روانشناسانهي نور به بررسي رفتار، محيط و ارتباط متقابل نور با اين دو ، از گذرگاه ادراك و مهمترين وجه آن كه همان“ادراك بصري’’ است، مي پردازد. اثرات وظيفه ي تنظيم چرخه ي حياتي بدن، هوشياري و آرامش ذهني انسان و كيفيت بخشي به NIF بيولوژيكي فعاليت هاي انسان در محيط را عهده دار هستند. خيابان رسالت از جمله فضاهاي شهري است كه به علت داشتن موقعيت مكاني مطلوب، روزانه پذيراي افراد گوناگوني است كه در آن حضور يافته و خواستار فضايي با كيفيت هستند. ولي متأسفانه به علل گوناگون كه در پژوهش به تفصيل به آن پرداخته خواهد شد، از جمله عدم پاسخدهندگي بيولوژيكي نور در رابطه با رفتارهاي روزمره افراد در فضا مانند مكانهاي نشستن،كمبود كيفيت مكانهاي عبور و مرور، جاي پارك مناسب، فضاهاي بازي كودكان و عدم نورپردازي مطلوب با هدف روشنايي صِرف و غيره از كيفيت فضايي مطلوبي برخوردار نيست. لذا هدف پژوهش حاضر پاسخگويي زيستشناسانه طراحي نور در فضاهاي جمعي در نظر گرفته شده است. در اين راستا، پس از مرور ادبيات نظري و تشكيل هنجارهاي اصلي تحقيق، با تكيه بر روشهاي كيفي كه شامل برداشتهاي ميداني و جمعآوري نظرات مردم به روش افتراق معنايي ميشوند، مؤلفه هاي مورد نظر در دو بعد بيولوژيك و اجتماعي در خيابان رسالت تحليل شده و از نتايج آن جهت ارزيابي اثرات اين هنجارها بر رفتار افراد و پس از آن ارائهي راهكارهاي طراحي بهره گرفته شده است. در ميان يافتههاي پژوهش مشخص گرديد كه ميان عامل بيولوژيكي و انسان، نسبت به دو گروه ديگر ،ارتباط معنادارتري برقرار است. اطلاعات بيولوژيكي در حيطهي روشنايي محيط شامل عوامل مهمي ازجمله نياز به نور، موقعيت سنجي در فضا، تشخيص زمان و نيازهاي فعاليتي مي شوند كه هنجارهاي اصلي پژوهش در بعد بيولوژيك را تشكيل مي دهند. ازطرفي به منظور سنجش و ارزيابي اثرات هنجارهاي ذكر شده بر بعد اجتماعي مكان، مفاهيم و نظريات كلي در رابطه با عرصه همگاني بررسي شده و مؤلفه هاي اجتماعي استخراج گرديدند. در انتها در راستاي اهداف مورد نظر پژوهش، راهكارهاي مورد نظر ارائه گرديده و نقشه هاي طراحي حركت و دسترسي، كيفيت بصري و سازمان فضايي محور رسالت ترسيم شده است.

192419

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي شهري

دكتر مهران علي الحسابي