طراحي شبكه زنجيره تامين سيستم‌هاي فتوولتايي‎ ‎در شرايط ‏عدم قطعيت (مطالعه‌ي ‌موردي در ايران)‏

دكتري تخصصي

به دليل تخريب شديد منابع طبيعي، نگراني‌هاي زيست‌محيطي و افزايش تقاضاي انرژي، گرايش و توجه به سمت ‏انرژي‌هاي تجديد‌پذير در جهان افزايش يافته است. از بين منابع مختلف انرژي‌هاي تجديدپذير، انرژي خورشيدي ‏به دليل اينكه تقريباً به صوت عادلانه و گسترده در همه‌ي جهان وجود دارد، يكي از گزينه‌ها اميدبخش براي ‏جايگزيني با منابع متعارف انرژي مي‌باشد. يكي از را‌ه‌هاي معمول براي به‌كارگيري انرژي خورشيدي، استفاده از ‏سيستم‌هاي فتوولتايي است كه از طريق دستگاه‌هاي نيمه‌هادي، انرژي خورشيدي را به انرژي الكتريكي تبديل ‏مي‌كند. اين سيستم‌ها برخلاف برخورداري از مزايا و ويژگي‌ها ذاتي، هنوز به دليل قيمت بالاي آن‌ها نسبت به ‏گزينه‌هاي ديگر، جايگاه اصلي خود را در بازار پيدا نكرده‌اند. به‌منظور سوق دادن اين صنعت نوپا به سمت تجاري ‏سازي بيشتر، طراحي كارآمد و بهينه‌‌ي زنجيره‌تامين آن از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. ‏ در اين راستا، در اين تحقيق، چهار مدل به‌منظور طراحي و برنامه‌ريزي بهينه‌‌ي شبكه‌ي زنجيره‌تامين سيستم‌هاي ‏فتوولتايي ارائه شده است. در مدل اول، با به‌كارگيري يك مدل تحليل پوششي داده‌ها و بر اساس مجموعه‌اي از ‏معيار‌هاي تكنيكي، اجتماعي، و جغرافيايي، مكان‌هاي مختلف براي احداث نيروگاه‌هاي خورشيدي مورد ارزيابي ‏قرار مي‌گيرند. در مدل دوم، يك روش دومرحله‌اي، بر مبناي تحليل پوششي داده‌ها و مدل رياضي توسعه داده ‏شده است كه تصميمات را در سرتاسر شبكه‌ي زنجيره‌تامين به‌طور هم‌زمان مشخص مي‌كند كه اين موجب ‏مي‌شود كه جواب‌هاي كاملاً بهينه براي اين تصميمات به دست آيد. مدل سوم، مسائل زيستمحيطي فعاليت‌هاي ‏مربوط به توليد سيستمهاي فتوولتايي را علاوه بر مسائل اقتصادي در نظر ميگيرد. در اين مدل، به‌منظور ارزيابي ‏و اندازهگيري تأثيرات زيستمحيطي، روشي بر مبناي ارزيابي چرخهي عمر ‏ مورداستفاده قرار گرفته است. ‏درنهايت، مدل چهارم با در نظرگيري هم عدم قطعيت‌هاي معمول كسب‌وكار ‎ ‎و هم عدم قطعيت‌هاي خطر ، يك ‏شبكه‌ي زنجيره‌تامين انعطاف‌پذير ‎ ‎براي سيستم‌هاي فتوولتايي توسعه مي‌دهد. عملكرد هر چهار مدل ارائه‌شده، ‏به‌وسيله‌ي مطالعه‌ي موردي مورد ارزيابي قرار گرفته است كه بر اساس آن‌‌ها، نتايج مديريتي مهمي حاصل شده ‏است. ‏

192618

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر آرمين جبارزاده - دكتر ميرسامان پيشوايي

صنايع

دكتر محمد سعيد جبل عاملي