بررسي و ارزيابي ارتباط ميان ساختار فضايي شهري و بهينه سازي مصرف انرژي شهري

كارشناسي ارشد

شهر عرصه برهمكنش انسان و كالبد است و شهر ظرفي براي رخ دادن فعاليت هاي انسان است. در سال هاي اخير شاهد رشد بيش از پيش جمعيت مي باشيم كه مديريت را براي مديران شهري به امري پيچيده تبديل كرده است به گونه اي كه به منظور اسكان، اشتغال شهر ها دچار رشد پراكنده و بي رويه شده اند و باعث برهم خوردن ساختار و فرم شهري شده اند. از سوي ديگر با توجه به فرم شهر ها و زندگي ساكنين شهر ها، اتومبيل شخصي وسيله اي غالب براي تردد روزمره افراد شده است به گونه اي كه به منظور طي نمودن هر مسافتي افراد ترجيح مي دهند از اتومبيل شخصي استفاده كنند. از اين رو ساختار فضايي شهر ها به گونه اي است كه ميزان جابه‌جايي و مسافت طي شده بالا مي باشد و از همين رو موجب مصرف سوخت توسط اتومبيل ها در سطح شهر مي شود. با توجه به محدود بودن انرژي و همچنين خطرات جانبي همچون آلودگي هوا، انتشار آلاينده ها، تخريب محيط زيست، خطرات تصادف و ... همراه با تردد اتومبيل مي باشد، در پژوهش حاضر سعي شده است به منظور كاهش معضلات مذكور در محدوده هاي گلسار، ساغريسازان و ميدان مصلي شهر رشت راهكار هايي ارائه شود تا با تحليل ساختار فضايي شهر، از ميزان معضلات فوق كاست. ابتدا متون نظري در ارتباط با ساختار فضايي شهر، متابوليسم شهري، طراحي احيا كننده و نوشهرگرايي بررسي شده است. سپس به بررسي تجارب جهاني در ارتباط با راهكارهاي كاهش حجم تردد اتومبيل در شهر هاي مختلف و همچنين تجارب جهاني مربوط به نوشهرگرايي پرداخته شده است تا از تجارب موفق در ارتباط با پژوهش خود كمك گرفته شود. از همين رو در پژوهش حاضر سعي شده است در ابتدا با استفاده از منطق نحو فضا، ساختار فضايي محدوده هاي مورد مطالعه مورد ارزيابي قرار گيرد و فضاهايي كه حضور اتومبيل در آن ها بالا مي باشد پيش بيني شود و به اصطلاح معابر و فضاهايي كه پتانسيل حضور اتومبيل در آن ها بالا مي باشد پيش بيني شود و در ادامه به منظور تكميل كار با طراحي فرمي در ارتباط با ساختار فضايي و مصاحبه در محدوده مورد مطالعه، معابر پر تردد و علت تراكم بالاي اتومبيل ها شناسايي شود. به همين منظور با توجه به اصل اشباع نظري در ارتباط با مصاحبه، در هر محدوده به تفكيك 50 مصاحبه صورت گرفته است. نتايج حاصل از منطق نحو فضا و مصاحبه هاي صورت گرفته در ارتباط با شناسايي معابر با تردد بالا يكسان بوده و بدين ترتيب معابر همچون مطهري، آزادگان، محور اصلي ساغريسازان، گلسار، خيابان نواب، ديلمان، گلباغ نماز، خيابان امام خميني، كمربندي شهيد بهشتي، بياني، باهنر، 15 خرداد بنا به دلايلي همچون همپيوندي بالا، وضوح بالا، اتصال بالا، عمق كم، توزيع نامناسب كاربري ها، عدم رعايت مقياس كاربري ها، عدم وجود حمل و نقل عمومي قوي حجم تردد اتومبيل شخصي بالا بوده است به منظور كاهش حجم تردد اتومبيل سعي شده است با استفاده از رويكرد نوشهرگرايي راه كار ها و برنامه اقدام هاي مورد نياز براي محدوده هاي مورد مطالعه ارائه شود. كلمات كليدي: ساختار فضايي، متابوليسم شهري، نحو فضا، نوشهرگرايي

193012

دانشگاه علم و صنعت ايران

برنامه ريزي شهري و منطقه اي

دكتر مصطفي بهزادفر