شبيه سازي حركت مسافران در ايستگاه تبادلي راه آهن و مترو مطالعه موردي: ايستگاه راه‌آهن تهران

كارشناسي ارشد

حجم زيادي از مسافران روزانه از ايستگاه هاي مترو و راه آهن براي جا به جايي استفاده مي‌كنند. يكي از مهم ترين كاركردهاي ايستگاه ها، اتصال گونه‌هاي مختلف حمل و نقلي به يكديگر است. هرچه اين تغيير شيوه سريع تر و آسان تر ميسر شود، مطلوبيت استفاده از آن براي كاربران بيشتر خواهد بود. هم چنين در ايستگاه هاي احداث شده معمولا مشاهده مي‌شود كه فضاي احداث شده كارايي لازم را در مرحله بهره برداري دارا نيست و نيازهاي مسافران در آن به درستي برآورده نمي‌شود. از طرف ديگر در بسياري موارد تغييرات فضايي در ساختمان ايستگاه در مرحله بهره برداري به علت هزينه هاي سنگين و تعطيلي شبكه حمل و نقل نشدني است. با انجام مطالعات مربوط به جمعيت و جريان مسافران، مي‌توان تا حد زيادي كارايي فضاها در مرحله بهره برداري را افزايش داد. در اين مقاله متدولوژي براي سنجش عملكرد و بهبود كارايي تونل تبادلي ميان ايستگاهي با هدف افزايش ميزان مطابقت تسهيل طراحي شده با دنياي واقعي ارائه شده است. در اين راستا ابتدا از روش نوين اسكنر واي فاي بلوتوث براي جمع آوري داده هاي مربوط به حركت مسافران به تفكيك مسافران حومه اي و بين شهري استفاده شده است و اطلاعاتي نظير سرعت حركت، زمان سفر و درصد تركيب مسافران، مدت زمان تخصيص يافته به هر مرحله از فرآيند سوار شدن به قطار و نرخ ورود و خروج آنان در قسمت هاي مختلف ايستگاه به دست آمد. سپس با بهره گيري از نرم افزار ميكروسكوپيك شبيه سازي جريان مسافران، طرح موجود پيشنهادي براي تونل تبادلي مشترك مورد بررسي و سنجش عملكرد قرار گرفت. در ادامه با اعمال تغييرات در تجهيزات، زيرساخت ها، نرخ تقاضا و سرفاصله قطارها در طرح پيشنهادي، سناريوهايي با هدف افزايش كارايي طرح در سه دوره زماني اكنون، دوره كوتاه مدت و دوره بلند مدت توسعه داده شد و توسط نرم افزار شبيه سازي گرديد. سناريوهاي شبيه سازي شده از منظر شاخص هاي ارزشيابي، نظير ميانگين زمان سفر و سرعت حركت مسافران و ميزان تراكم مسير مقايسه شدند و در پايان سناريو برگزيده براي هر دوره زماني و ميزان اثربخشي هر تغيير در بهبود عملكرد تونل گزارش گرديد. هدف از اين مقاله، ارائه ابزاري براي مديران و سازندگان ايستگاه ها جهت بهبود كارايي طراحي، نحوه مديريت و افزايش ميزان مطابقت تسهيل با نياز و تقاضاي كاربران مي‌باشد. متدولوژي پيشنهادي به منظور سنجش كارايي، بر مساله دنياي واقعي احداث تونل تبادلي ميان ايستگاه هاي مترو و راه آهن تهران پياده سازي گرديد. استفاده از اسكنرهاي هوشمند واي‌فاي و بلوتوث، رويكردي نوين در جمع آوري داده، رهگيري، شناخت مبدا و مقصد و استخراج ويژگي هاي حركتي مسافران نظير سرعت و نرخ رسيدن آنان به ايستگاه مي‌باشد.

193572

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر مهدي صمدزاد

مهندسي حمل و نقل ريلي

دكتر مرتضي باقري