طراحي دبستان 12 كلاسه با تأكيد بر تأثير عمق فضاي نيمه باز بر تهويه داخلي

كارشناسي ارشد

چكيده تهويه طبيعي از ديرباز در ساختمان ها به عنوان يكي از مهم ترين روش هاي سرمايش به كار رفته است. در دوره مدرن رواج سيستم هاي تهويه مطبوع، سبب طراحي ساختمان هايي ايزوله گشته و كاربرد تهويه طبيعي را به فراموشي سپرده است. در دهه هفتاد بحران انرژي و بروز مشكلات زيست محيطي دليلي براي توجه مجدد به منابع انرژي تجديدپذير از جمله سرمايش از طريق تهويه طبيعي ايجاد نمود. از طرف مشكلات ايجاد شده در سلامت دانش آموزان، پايين آمدن كارايي و كاهش كيفيت هواي داخلي كه دليل عمده آن كاربرد سيستم هاي تهويه مطبوع شناخته شده سبب ايجاد تمايل بيشتر جهت كاربرد تهويه طبيعي مي گردد. امروزه طراحي ساختمان هاي مطلوب با كاربرد تهويه طبيعي نيازمند وجود مباني نظري و مطالعات دقيق بر پايه دانش جديد در رابطه با امكان سنجي كاربرد، طراحي اجزا و تجهيزات مرتبط با تهويه طبيعي است. در ايران نيز عليرغم وجود پيشينه درخشان در زمينه كاربرد تهويه طبيعي در ساختمان هاي پيشين، در دوران معاصر پژوهشي كاربردي در زمينه تهويه طبيعي در طراحي ساختمان ها به خصوص مدارس صورت نگرفته است اغلب پژوهشهاي انجام شده جنبه توصيفي و گزارش داشته اند و راهكار عملي در اين حوزه به ندرت ديده مي شود. با توجه به مصرف بخش عمده انرژي مصرفي جهان جهت سرمايش و گرمايش ساختمان ها، ضرورت انجام پژوهش هاي كاربردي در حوزه تهويه طبيعي خاصه در ارتباط با طراحي شهري و طراحي معماري ساختمان مشخص مي شود. از طرف ديگر به دليل گستردگي حوزه هاي مرتبط، محدود كردن دامنه پژوهش و تعيين متغيرها بر اساس اهداف مورد نظر پژوهش ضروري است. رساله حاضر با هدف ايجاد راهكارهاي طراحي براي معماران جهت ايجاد مدارسي با انرژي كارآمد و بهره مند از مزاياي تهويه طبيعي تدوين شده است. در اغلب پژوهشهاي پيشين بيشتر تاثير تابش خورشيد بر ساختمان ها بررسي شده است و پژوهش هاي مختصري در خصوص تاثير تهويه به خصوص در مدارس انجام شده است. در كنار موارد ذكر شده در حوزه تهويه ما با كاركرد فضاي نيمه باز به خصوص در كاربري هايي با امكان اتفاقات جمعي و فعال مانند مدرس و ضرورت وجود فضاهاي نيمه باز با تلفيق فضاي بسته مواجه هستيم كه اين فضاها تقريبا به فراموشي سپرده شده اند، در اين پژوهش به دنبال برقراري ارتباطي بين فضاي نيمه باز و تهويه و توجه بيشتر به فضاهاي نيمه باز علاوه بر كاربري به عنوان عنصري كارآمد جهت كاهش انرژي بوديم. بر اساس ادبيات موضوع، پارامترهاي فرم، و عمق فضاي نيمه باز به عنوان مهمترين عوامل بررسي شده در جهت كاهش ميزان مصرف نرژي، جهت انجام تحليل ها انتخاب شده اند. در راستاي تحقق اهداف مورد نظر، در هر مرحله پژوهش از روش ها و ابزارهاي مختلف تحقيق چون مطالعات كتابخانه اي، مقايسه تطبيقي، نمونه موردي و شبيه سازي رايانه اي استفاده شده و تجزيه و تحليل نهايي داده ها با استفاده از روشهاي آماري و استدلال منطقي صورت گرفته است. بر اساس نتايج حاصل از پژوهش، پس از انتخاب فرم مستطيل شكل به عنوان فرم بهينه در مصرف انرژي سرمايشي و گرمايشي ساختمان، شاهدِ تاثير شايان تهويه در كاهش دماي داخلي در صورت باز بودن پنجره ها در قياس با بسته بودن پنجره ها بوديم، هم چنين با زياد شدن عمق فضاي نيمه باز، دماي احساسي توسط شخص در فضاي داخلي كاهش يافت كه با بررسي و تحليل هاي نرم افزاري اين كاهش دما بر اثر كاهش تابش مستقيم افتاب نتيجه گيري شد. بر خلاف فرضيه در نظر گرفته شده، تهويه در اين مورد تاثيري نداشته است و با افزايش عمق فضاي نيمه باز، نرخ تهويه داخلي كاهش يافته است. در پژوهش هاي آتي نياز به پرداخته شدن به ساير عواملِ ثابت در نظر گرفته شده در اين تحقيق به عنوان متغير است. واژه‌هاي كليدي: تهويه طبيعي، آسايش حرارتي، بهينه سازي انرژي مصرفي، فضاي نيمه باز

193626

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر هانيه صنايعييان

معماري

دكتر سيدعباس يزدانفر - دكتر ميترا غفوريان