ساماندهي و بازآفريني مركز محله در بافت تاريخي شهر شيراز با رويكرد ارتقاء امنيت

كارشناسي ارشد

امنيت يكي از مهمترين نيازهاي بشر به شمار مي‌آيد كه در طبقه‌بندي نيازهاي مازلو در پله دوم قرار گرفته است. در ميان عوامل موثر بر ايجاد آن مي‌توان به نقش محيط و تاثيرات آن اشاره كرد. نقش شهر به عنوان محيط زندگي مردم و سلسه مراتب فضايي آن)شامل منطقه، ناحيه، محله و زير محله (تاثيرات قابل توجهي در تامين امنيت و يا ايجاد جرم‌خيزي دارد .هدف اين مقاله بررسي و اولويت‌بندي مولفه‌هاي طراحي محيطي موثر بر ارتقاء امنيت در مركز محله است. در ابتدا با بررسي پيشينه‌ي تحقيق ابعاد و مولفه‌هاي طراحي محيطي امنيت در محله استخراج و سپس ارتباط ميان كليدواژه‌هاي تحقيق در قالب مدلي مفهومي ترسيم و با نظر كارشناسان با روش دلفي تكميل شده‌است. از آنجا كه امنيت لزوما با محيط خود سنجيده مي‌شود از روش مورد پژوهي در اين تحقيق استفاده شده است. در اين پژوهش، امنيت مركز محله‌ي سنگ سياه به عنوان يكي از مهم‌ترين فضاهاي عمومي اين شهر، مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است. اين مركز يكي از مهم‌ترين و ارزشمندترين فضاهاي شهري بافت تاريخي- فرهنگي شيراز و نماد هويت اجتماعي-فرهنگي و همچنين عرصه‌اي براي بروز تعاملات اجتماعي ساكنان اين محله با محله‌هاي مجاور بوده است. در ادامه اين مدل با استفاده از روش تحقيق پيمايشي و ابزار برداشت ميداني و پرسشنامه در قالب 37 سنجه در محله‌ي سنگ سياه) با توجه به قرارگيري در محدوده بافت تاريخي و ناكارآمد شهري( به ارزيابي گذاشته، به راهبردهايي در جهت بهبود امنيت محله منتهي شده ‌است. روش نمونه‌گيري «تصادفي خوشه‌اي» مي‌باشد و تعداد حجم نمونه 98 نفر است .داده‌ها توسط نرم‌افزا SPSS تحليل شده‌اند. يافته‌هاي تحقيق حاكي از آن است كه در دسته عوامل فعاليتي-خدماتي، فضاهاي عمومي جهت سرگرمي و جمع شدن همسايگان، در دسته عوامل اجتماعي- جمعيتي نظارت غيررسمي به محيط اطراف در مسيرهاي پياده، از دسته عوامل كالبدي مولفه‌هاي فضاي سبز و پارك و سرزندگي از عوامل معنايي در امنيت ساكنان تاثير بسزايي دارند. بدين منظور طراحي مركز محله در جهت ايجاد فضاهاي فرهنگي و افزايش رونق اجتماعي و حضورپذيري ، منظر سازي و ايجاد فضاي سبز پيشنهاد شده است.

193985

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر فاطمه مهدي زاده

معماري مسكن

دكتر سيد عباس يزدانفر