جايگاه شخصيت انسان در ترجيحات بصري معماري: به سوي معماري مطبوع

دكتري

انسان ها روزمره در معرضِ محيط¬هاي مختلف قرار گرفته و همواره از آن ها تاثير پذيرفته يا در ايجا و تغيير آن ها نقش دارند. در اين ميان هرچه محيط كالبدي در تناسب بيشتر با ويژگي هاي فردي انسان قرار گرفته و شرايط ناسازگار از محيط رفع گردد، ميزان خوشايندي فرد و مطبوعيتِ محيط افزايش خواهد يافت. در اين مطالعه، مسئله تحقيق شناسايي رابطه سازه هاي شخصيتي انسان (به عنوان يكي از عوامل در تفاوت هاي فردي) و ترجيحات معماري و همچنين روش حل اين رابطه مي باشد. پژوهش حاضر با اتخاذ رويكرد كمي و تحليل كيفي در روش شناسي، به پيش بيني ترجيحات بصري معماري در تناسب با ويژگي هاي شخصيتي افراد پرداخته است. متغيرهاي زيبايي شناسي تحقيق، «كنتراست و جذابيت رنگي»، «درجه انتزاعي ـ تشبيهي»، و «گشودگي فضايي» مي باشد. اجراي اين تحقيق با روش تصويري در قالب آزمون آنلاين صورت پذيرفته و پاسخ هاي روانشناسانه از انسان در مواجهه با محرك هايِ تصويريِ معماري، دريافت شده است. ابزار گردآوري داده ها، پرسشنامه هاي مختلفي بودند كه در يك نظم و توالي برنامه ريزي شده در محيط آنلاين ارائه گرديده اند. در تجزيه و تحليل داده¬ها از داده¬كاوي و نرم افزارهاي وِكا و مَتلَب استفاده شده و مجموعه داده هاي توليد شده (ماتريس داده¬ها)، از طريق مدل-هاي رگرسيوني و كلاسيفيرهاي مختلف مورد تحليل واقع شده اند. نتايج تحقيق نشان مي دهد در جامعه غيرمتخصصين، افراد با درجه بالاي ثبات شخصيتي و همچنين افراد با درجه بالاي تجربه پذيري، به تصاوير معماري با درجه انتزاعي بالاتر تمايل دارند. افراد درونگرا برخلاف ساير افراد جامعه، تصاويرِ معماري با كنتراست رنگي بالا و گشودگي فضايي كم را ترجيح داده و سبك هاي عامه در معماري را انتخاب كردند. افراد برونگرا تصاوير معماري با گشودگي فضايي زياد را ترجيح داده و خانم هايِ برونگرا بيشتر از مردانِ برونگرا به تصاوير معماري با گشودگي فضايي زياد تمايل دارند. در جامعه غيرمتخصصين افراد با تجربه پذيري بالا و توافق پذيري پايين بيشتر از حد نرمال جامعه به تصاوير معماري با گشودگي فضايي زياد علاقه دارند. رساله حاضر جزء اولين پژوهش هايي است كه به يافته هاي معنادار در رابطه شخصيت و ترجيحات بصري معماري دست يافته است. از اين رو روش شناسي‌ و فنون به كار رفته در آن شامل كاربست مدل سيستمي چهارگانه در طراحي تحقيق و داده كاوي در تجزيه و تحليل داده ها مي‌تواند افق جديدي در تحقيقات آتي در ترجيحات معماري بگشايد.

194071

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر مسعود احمدزاد اصل - دكتر رضا راجي مهر

معماري

دكتر غلامحسين معماريان - دكتر فرهنگ مظفر