عنوان
كاربست مفهوم و تبيين شاخصهاي رويكرد منطقه هوشمند و نقش آن در توسعه منطقه‌اي استان تهران و البرز
نويسنده اصلي
سينا راهساز
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
تحقيق حاضر با عنوان كاربست مفهوم و تبيين شاخصهاي رويكرد منطقه هوشمند و نقش آن در توسعه منطقه‌اي استان تهران و البرز توسط سينا راهساز، دانشجوي كارشناسي ارشد برنامه‌ريزي منطقه‌اي دانشگاه علم و صنعت، به راهنمايي دكتر سيد مجيد مفيدي شميراني و مشاوره دكتر سمانه جليل صدرآباد انجام گرفته‌است.
بشر همواره در طول زندگي به دنبال هوشمند كردن اشياء و محيط پيرامون خود جهت آسوده زيستن بوده‌است. تا جاييكه در قرن 21 پيشرفت سريع علم فناوري اطلاعات و ارتباطات همراه با ظهور تكنولوژيهاي جديد، ساختار و شيوه زندگي انسان را دگرگون ساخته است. اين تغييرات باعث به وجود آمدن مسائل متفاوتي در شهرها و علي الخصوص كلانشهرها شده است. مسائلي كه اگر صحيح برنامه‌ريزي نشوند، علاوه بر منفعتهاي بي‌شمار مي‌توانند مضراتي غيرقابل جبراني با خود به همراه بياورند. علم فناوري اطلاعات و ارتباطات و اينترنت اشيا، به عنوان محورهاي اصلي در دنياي مدرن، از مؤلفه‌هاي اصلي و هويت شهر هوشمند به شمار مي‌روند. اما بايد در نظر داشت كه اين مفهوم علاوه بر مقياس شهري جهت بررسي ارتباطات و عملكردهاي ميان شهرها و كلانشهرها بايد در مقياس منطقه‌اي نيز مورد مطالعه قرار گيرد. از آنجاييكه كه مشكلات جمعيتي، شكاف طبقاتي، آلودگي زيست محيطي و ديگر مسائل موجب بوجود آمدن بحران منطقه‌اي در استان تهران و البرز شده است. بنابراين در تحقيق رويكرد منطقه هوشمند به عنوان راهكاري براي حل مسائل منطقه‌اي و حركتي به سمت توسعه منطقه‌اي مي‌باشد. روش اين تحقيق از نظر هدف توصيفي-تجويزي است و رويكرد آن كاربردي مي‌ياشد. در ابتدا، تعريف مفهوم، ايجاد چارچوب و تبيين شاخصهاي رويكرد منطقه‌گرايي هوشمند، از گامهاي مهم برداشته شده در اين پژوهش هستند. اما اثبات تأثير شاخصهاي رويكرد منطقه هوشمند بر توسعه منطقه‌اي، هدف غايي و آرماني اين پژوهش مي‌باشد. بنابراين براي رسيدن به اين امر، در ابتدا منطقه كلانشهري تهران-البرز به عنوان نمونه مطالعاتي از دو استان تهران و البرز انتخاب شد و در ادامه از روشهاي متعددي از جمله مطالعات كتابخانه‌اي و ميداني و همينطور تكنيكهاي پرسشنامه و دلفي، جهت تبيين شاخصهاي منطقه هوشمند و توسعه منطقه‌اي و تعيين مقادير آنها استفاده شده است. تا اينكه ميزان هوشمندسازي و توسعه يافتگي منطقه عملكردي اين تحقيق مشخص شود و رابطه ميان اين دو رويكرد با استفاده از روش رگرسيون معين شود.
لذا با توجه به رويكرد مطرح شده، اين تحقيق در 5 فصل به تفسير اين رويكرد و اهداف آن پرداخته خواهد شد. در فصل اول، كليات تحقيق اعم از بيان مسئله و پيشينه تحقيق در مقياسهاي مختلف از هوشمندسازي، اهداف، روش تحقيق و ابزارهاي تحقيق مشخص خواهند گرديد. در فصل دوم به طور مفصل به معرفي رويكرد منطقه هوشمند و تعريف واژگان مرتبط با حوزه هوشمند سازي ، ابعاد و ويژگيهاي آن پرداخته خواهد شد و شاخصهاي منطقه هوشمند از منابع مربوط استخراج مي‌گردند. در فصل سوم روشهاي تحليل و گرداوري داده‌ها مورد بررسي قرار خواهد گرفت. به طوريكه روش امتياز دهي به شاخصها و رتبه بندي مناطق شفاف سازي مي‌گردد. در فصل چهارم، به شناخت مختصري از استان تهران و البرز و منطقه كلانشهري تهران- البرز پرداخته مي‌شود و در ادامه تحليلهاي مورد نظر صورت گرفته كه ميزان هوشمندسازي منطقه بررسي شده و رابطه‌ي بين شاخصهاي منطقه هوشمند و توسعه منطقه به طور كامل بررسي خواهد شد. در نهايت در فصل پنجم به تمامي سؤالات تحقيق پاسخ داده خواهد شد و راهنمايي براي برنامه‌ريزي منطقه هوشمند تهران- البرز، تنظيم مي‌گردد.
به عنوان نتايج حاصل از اين تحقيق، در قدم اول ابعاد، معيارها، شاخصها و سنجه‌هاي منطقه هوشمند تعريف گرديده و مقادير آنها مشخص شدند. ميزان هوشمندسازي منطقه كلانشهري تهران- البرز به تفكيك مناطق شهرداري مشخص شده و با يكديگر مقايسه گرديدند. پس از محاسبه مقادير شاخصهاي منطقه هوشمند و توسعه منطقه‌اي ميزان تأثيرگذاري شاخصهاي منطقه هوشمند بر توسعه منطقه‌اي مشخص شد كه براساس تحليل رگرسيون خطي چند متغيره، رابطه‌ي مستقيمي بين اين دو دسته شاخص بدست آمد و معادله آن نوشته شد. در نهايت با توجه به نمرات كسب شده شاخصهاي منطقه هوشمند در منطقه عملكردي ( منطقه كلانشهري تهران- البرز) به عنوان دستورالعمل و راهنما مواردي تحت عنوان كاربست منطقه هوشمند تدوين گرديد.
شماره ركورد
194897
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
استاد مشاور
دكتر سمانه جليلي صدرآباد
رشته تحصيلي
مهندسي شهرسازي - برنامه ريزي منطقه اي
استاد راهنما
دكتر سيد مجيد مفيدي شميراني