بررسي تاثير پياده‌مداري محلي بر ميزان كيفيت زندگي مورد كاوي: محله جنت آباد شمالي و محله هفت حوض (نارمك) تهران

كارشناسي ارشد

چكيده حركت پياده‌ به عنوان يكي از قديمي‌ترين، اقتصادي‌ترين و سالم‌ترين شيوه‌هاي جابه جايي انسان در فضاي شهري محسوب مي‌شود. هدف اين رويكرد سالم سازي و فراهم آوردن تسهيلات حركت پياده به صورت مطمئن و كارآمد مي‌باشد از اين رو به يكي از محور‌هاي اصلي برنامه‌ريزي و طراحي شهري تبديل شده است. كه با توجه به افزايش روز افزون مداخلات برنامه‌ريزانه و طراحانه بر مبناي شهر خودرو محور و پيامد‌هاي منفي اين امر، توجه به مقوله پياده‌مداري و حركت به سوي شكل‌گيري شهرهاي پياده‌مدار امري ضروري به نظر مي‌رسد. قابليت‌هاي ويژه اين رويكرد كاهش آلودگي‌هاي زيست محيطي، كاهش هزينه‌هاي مرتبط با حمل‌ونقل، افزايش بهره‌وري اقتصادي، افزايش رضايت خاطر از زندگي در محيط‌هاي شهري و... مي‌باشد كه مي‌تواند به ارتقا سطح كيفيت زندگي شهري بيانجامد. از طرفي ديگر كيفيت زندگي شهري به عنوان مفهومي چند بعدي و پيچيده كه به نوعي ميزان رضايت فرد از محيط زندگي را نشان مي‌دهد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. از اين رو سنجش ميزان كيفيت زندگي در سطح محلات شهري كه با روش‌ها و معيارهاي گوناگوني انجام مي‌شود از اولويت مطالعاتي و تحقيقي برخوردار است. در اين پژوهش هدف بررسي تاثير پياده‌مدري محلي بر ميزان كيفيت زندگي شهري در سطح محلات (جنت‌ آباد شمالي و هفت حوض (نارمك) شهر تهران) و بررسي رابطه ميان دو انگاره پياده‌مداري و كيفيت زندگي شهري در سطح اين محله‌ها مي‌باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف كاربردي و از نظر شيوه‌ي پژوهش توصيفي- تحليلي و كمي دسته بندي شده است. نحوه‌ي گردآوري اطلاعات به صورت كتابخانه‌اي، اسنادي و همچنين روش‌هاي پيمايشي مشاهده مستقيم و پرسشنامه همراه بوده است. با توجه به سوالات اصلي تحقيق براي تحليل داده‌ها، از روش تحليل ضريب همبستگي اسپيرمن براي مشخص نمودن همبستگي و رابطه معنادار ميان شاخص‌هاي رويكرد پياده‌مداري و كيفيت زندگي شهري استفاده شده است. جهت مقايسه سطح پياده‌مداري و كيفيت زندگي در محله‌هاي هدف از آزمون مقايسه ميانگين‌ها و همچنين براي تعيين عوامل تبيين كننده ميزان پياده‌مداري و كيفيت زندگي در محله‌هاي هدف از تكنيك تحليل عاملي استفاده شده و سپس براي تعيين تاثيرگذاري عوامل پياده‌مداري بر كيفيت زندگي از روش تحليل رگرسيون خطي استفاده شده است. تمامي داده‌ها و تحليل‌هاي صورت گرفته بر روي آنها در محيط نرم افزار SPSS 26 انجام گرفته است. نتايج نشان مي‌دهد با توجه به مقدار ضريب همبستگي اسپيرمن، ميان شاخص‌هاي پياده‌مداري و كيفيت زندگي در محله جنت آباد شمالي همبستگي مثبت و معنادار وجود دارد، اما ميزان همبستگي ضعيف است. در محله هفت حوض نارمك نيز همبستگي مثبت و در سطح متوسط وجود دارد. قوي‌ترين عامل تبيين كننده ميزان پياده‌مداري در محله جنت آباد شمالي تنوع خدمات محله و در محله هفت حوض كيفيت محيطي مي‌باشد. مهمترين عامل تبيين كننده ميزان كيفيت زندگي در محله جنت آباد شمالي، عامل مديريتي و در محله هفت حوض مديريت شهري مي‌باشد. با توجه به بررسي ميانگين شاخص‌هاي پياده‌مداري و كيفيت زندگي در دو محله جنت آباد شمالي و هفت حوض نارمك و همچنين عوامل تبيين كننده تاثير پياده‌مداري بر كيفيت زندگي در اين محلات مي‌توان دريافت محله هفت حوض نارمك از نظر پياده‌مداري و سطح كيفيت زندگي در جايگاه بالاتري نسبت محله جنت آباد شمالي قرار دارد و عواملي كه بيشترين تاثير پياده‌مداري بر كيفيت زندگي را در محله هفت حوض نارمك نشان مي‌دهند: كيفيت محيطي، رضايت از سكونت در محله، قيمت زمين، اقتصاد محلي و رضايت از دسترسي به تسهيلات محلي مي‌باشند. واژگان كليدي: پياده‌مداري، كيفيت زندگي، تحليل عاملي، رگرسيون خطي، جنت آباد شمالي، هفت حوض

194997

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سمانه جليلي صدرآباد

شهرسازي - برنامه ريزي شهري

دكتر مصطفي بهزادفر