توسعه مدل برنامه‌ريزي اصلي در يك زنجيره تامين باز با در نظر گرفتن پويايي و عدم قطعيت فرآيند اتصال و توسعه

دكتري تخصصي

امروزه توسعه زيرساخت‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي سبب شده است كه استفاده از توانمندي‌هاي خارج از سازمان به عنوان يكي از نقاط قوت شركتها در بازار رقابتي كنوني درنظر گرفته شود. در همين راستا، مفاهيمي نظير جمع‌سپاري و نوآوري باز در زمينه بكارگيري توانمنديهاي افراد و متخصصان خارج سازمان در راستاي حل مشكلات سازمان‌ها توسعه يافته است. در اين رساله، مفهوم مديريت زنجيره تامين باز مبتني بر مشاركت افراد خارج سازمان در فرآيندهاي مختلف زنجيره تامين نظير مديريت تداركات، طراحي و توليد، توزيع، بازاريابي و فروش تعريف مي‌گردد. از سوي ديگر، تمركز اصلي اين رساله به دليل اهميت طراحي محصول در توسعه بازارهاي رقابتي، بر روي دريافت، پالايش و بكارگيري ايده‌ها و طرح‌هاي نوآورانه از محيط خارج سازمان معطوف گرديده است. بنابراين هدف اصلي اين تحقيق، يكپارچه‌سازي فرآيند طراحي محصول با ساير فرآيندهاي زنجيره‌تامين در قالب مدل برنامه‌ريزي اصلي زنجيره تامين باز مي‌باشد. در اين رساله، جهت تحقق اين هدف، سه سناريو مورد بررسي قرار گرفت. در سناريوي اول جهت مدل‌سازي مساله، از رويكرد برنامه‌ريزي غيرخطي فازي استفاده مي‌شود كه در آن طرح‌هاي محصول در قالب يك بستر بلوكي از طراحان دريافت شده و پس از ارزيابي در قالب برنامه‌ريزي‌هاي ميان‌مدت، توليد و به مشتريان تحويل مي‌گردد. در سناريوي دوم، مدل مساله به بررسي عدم قطعيت پارامترهاي ورودي با توجه به ديدگاه نوآوري باز پرداخته و يك مدل برنامه‌ريزي رياضي استوار تركيبي ارائه مي‌نمايد. از سوي ديگر، برنامه‌ريزي روش‌هاي تامين منابع مالي و همچنين بررسي اهداف بلندمدت همزمان با اهداف ميان‌مدت نيز در قالب مفهوم دوسوتواني در اين سناريو بيان مي‌گردد. در سناريوي سوم، مدل‌سازي مساله بر اين موضوع تاكيد مي‌كند كه برنامه‌ريزي در مواردي كه مشتريان محصولاتي را براي مصرف شخصي خود طراحي مي‌كنند، چگونه خواهد بود. بنابراين، در اين سناريو يك مدل بهينه‌سازي مبتني بر شبيه‌سازي جهت برنامه‌ريزي كوتاه‌مدت در زنجيره‌تامين ارائه مي‌شود. از سوي ديگر، جهت افزايش كارايي فرآيند بهينه‌سازي و حل مساله در ابعاد بزرگ يك روش فرا ابتكاري با عنوان الگوريتم جستجوي راداري الكترون توسعه داده شده است. نتايج اين رساله نشان داد كه هزينه‌هاي فرآيند اتصال و توسعه تنها 1 درصد از هزينه‌هاي زنجيره را تشكيل مي‌دهد كه اين مقدار بسيار پايين‌تر از هزينه 7 درصدي فرآيند تحقيق و توسعه است. از سوي‌ديگر، بكارگيري زنجيره‌بلوكي جهت ثبت طرح‌هاي دريافتي مي‌تواند سبب افزايش 41 درصدي سود زنجيره گردد. همچنين، ارتقاء 6 درصدي سود زنجيره با توجه به بكارگيري مدل استوار تركيبي نيز از نتايج تحقيقاتي ديگر اين رساله مي‌باشد. از سوي ديگر نتايج مدل بهينه‌سازي مبتني بر شبيه‌سازي نشان داد كه به طور متوسط 84% از مشترياني كه محصولات مصرفي خود را در بستر آنلاين طراحي مي‌كنند سفارش خود را قطعي نموده و وجه خود را پرداخت مي‌نمايند. اين درصد در مواردي كه اهداف افزايش درآمد زنجيره و افزايش رضايت مشتري به صورت مجزا درنظر گرفته شود، به ترتيب 58% و 99% محاسبه گرديد.

195349

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر محمدرضا رسولي

سيستم‌هاي اقتصادي و اجتماعي

دكتر ميرسامان پيشوايي