ارزيابي و اولويتبندي عوامل مؤثر بر مديريت ادعا در قراردادهاي عمراني با استفاده از روشهاي تصميمگيري چندمعياره

كارشناسي ارشد

يكي از اين عوامل نامريي اما بسيار اثرگذار در پروژههاي عمراني ادعاها هستند. افزايش ادعاها با حصول اهداف اصلي سهگانه مديريت پروژه )زمان، هزينه و كيفيت(، رابطه معكوس دارد؛ بهطوري كه سبب ايجاد اثر منفي در هر سه متغير مذكور ميشود. بر اساس پژوهشهاي پيشين، هر مدير بهطورمعمول حدود 25 درصد از وقت خود را صرف حلوفصل تنشها و اختلافها ميكند و در همين راستا بسياري از ذينفعان پروژهها، ادعاها و اختلافها را از مخربترين اتفاقهاي پروژههاي عمراني ميدانند. در تحقيق حاضر به ارزيابي و اولويتبندي عوامل مؤثر بر مديريت ادعا در قراردادهاي عمراني با استفاده از روشهاي تصميمگيري چندمعياره پرداخته شده است. اين تحقيق از نوع توصيفي-تحليلي-كاربردي بوده و به دليل وجود عدم قطعيتهاي موجود در دادهها از مفاهيم فازي براي مدلسازي بهره جسته است. در اين راستا، ابتدا انواع قراردادهاي عمراني و عوامل ايجاد دعاوي با توجه به مطالعات اسنادي و نظرات خبرگان استخراج شده سپس با تمركز بر دانش و سابقه ي مديران، كارشناسان و مسئولان ذيصلاح پروژههاي عمراني شهر تهران مهمترين عوامل مؤثر بر مديريت ادعا شناسايي و تفكيك گرديد. در ادامه از روش فرآيند تحليل سلسله مراتبي AHP فازي جهت وزن دهي قراردادها و از تلفيق آن با روش ويكور در شرايط فازي، جهت اولويتبندي عوامل ايجاد دعاوي در قراردادها استفاده شده است. نتايج حاصل از پيادهسازي اين روشها نشان ميدهد كه در بين قراردادها، قرارداد پيماني، قرارداد روش بر اساس طرح و ساخت، قرارداد بر اساس مديريت و اجرا ،قرارداد روش طراحي-تدارك-ساخت، قرارداد روش ساخت، بهره برداري و انتقال و قرارداد اماني به ترتيب بيشترين وزن را دارا ميباشند. همچنين از نظر تاثير در بروز ادعا در قراردادهاي عمراني شهر تهران،"توزيع نامناسب ريسكها، مسئوليتها و تعهدات"، "تأخير در پرداخت ها و انجام تعهدات مالي توسط كارفرما و مشكلات مالي پيمانكار" ، "اشتباه در اجرا توسط پيمانكار"، " اشتباه در طراحي و نقشههاي فني"، "سازماندهي ضعيف پيمانكار"، " ابهام و تناقض در اسناد با مفاد قرارداد"، "وجود معارض در تحويل زمين"، "تغيير در سطح كيفي مفاد قرارداد"، "اشتباه در برنامهريزي توسط كارفرما" و " تغيير در حجم كار و انجام كارهاي اضافي " به ترتيب داراي بيشترين درجهي اهميت خواهند بود. ازآنجاييكه دعاوي سبب بروز تأخير،كاهش كيفيت و افزايش هزينه در پروژهها مي شوند؛ مديريت آنها از عوامل موثر در موفقيت پروژههاي عمراني خواهد بود. اميد است نتايج تحقيق حاضر براي متصديان در راستاي مديريت مناسب ادعا و كاهش اثرات منفي ادعا در قراردادها، ياريرسان باشد.

196423

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي صنايع گرايش مديريت مهندسي