طراحي شبكه توزيع امن تحت شرايط عدم قطعيت (مطالعه موردي: صنعت بانكداري)

دكتري

در مديريت زنجيره تأمين كالاهاي باارزش، سري يا خطرناك، تنها توجه به اهداف اقتصادي كافي نيست و توزيع-كنندگان كالا بايستي براي بهره¬مندي از زنجيره¬اي هوشمند و چابك، اهداف امنيتي را نيز در نظر بگيرند. به عنوان مثال در صنعت بانكي، اگر تصميم¬گيري¬هاي انجام شده در خصوص طراحي شبكه و نحوه توزيع وجوه و اوراق بهادار در شبكه فيزيكي به درستي صورت نگيرد، علي¬رغم افزايش زمان و هزينه حمل وجوه در سيستم، مي‌تواند توزيع وجوه در شبكه را با تأخير و يا خطر مواجه سازد. بديهي است وجود تأخير و خطر در شبكه و يا عدم تأمين مناسب وجوه نقد براي مشتريان بانك منجر به نارضايتي آن‌ها شده و كاهش مشتريان بانك را به دنبال خواهد داشت. به همين منظور بانك‌ها ناگزير به استفاده از تكنيك‌هاي لازم جهت مديريت مناسب لجستيك وجوه مي‌باشند، تا از اين طريق با توزيع كيفي و كمي مناسب وجوه و اوراق بهادار در شبكه توزيع، عليرغم خدمت‌رساني مناسب به مشتريان، به حفظ مشتريان فعلي پرداخته و يا حتي بر تعداد آن‌ها بيافزايند. در اين راستا، اين رساله مسئله طراحي شبكه توزيع امن مورد بررسي و طراحي قرار مي¬دهد كه در سطح استراتژيك توجه به مسائل مكان‌يابي يا بازآرايي شبكه تسهيلات و در سطح عملياتي بهينه‌سازي حمل كالاي باارزش، سري يا خطرناك در راستاي كسب هوشمندي لازم در دستيابي به اهداف اقتصادي و امنيتي ضروري مي¬نمايد. در اين راستا، ضمن تشريح اهميت مسائل مطرح، ابتدا به تشريح يك متودولوژي جديد پشتيبان تصميم¬گيري مكان¬محور به منظور بازآرايي شبكه شعب خدمت¬رسان در سطح استراتژيك مي¬پردازيم. با استفاده از نتايج حاصله، مدل يكپارچه¬ي مكان¬يابي انبار كالا و مسيريابي وسايل نقليه¬ي حمل¬كننده¬ي كالا با در نظر گرفتن معيارهاي امنيتي توسعه داده مي¬شود. اين مدل توسعه داده شده در ادامه با مدل¬سازي نوسانات تقاضا و شرايط ترافيكي در محيط شهري، به عنوان دو ويژگي جهان واقعي به ترتيب با استفاده از رويكرد بهينه¬سازي استوار و وابستگي سرعت¬هاي سفر به زمان تكميل مي¬شود. به دليل پيچيدگي محاسباتي بالاي مدل¬هاي مسيريابي ناشي از توسعه مدل پايه¬ي «مسيريابي وسيله¬ي نقليه» با افزودن محدوديت¬ها، اهداف و مفروضات جديد، دو روش فراابتكاري براي حل داده¬هاي با ابعاد بزرگ مطرح شده است. در نهايت نيز با اجراي آزمايش¬هاي محاسباتي متعددي به اعتبارسنجي، ارزيابي و تحليل انواع مدل¬ها، الگوريتم‌ها و روش¬هاي توسعه داده شده بر روي سه سري داده مصنوعي، داده¬هاي الگوي موجود در ادبيات و نمونه¬ي واقعي شبكه بانك ملي پرداخته مي¬شود كه نتايج حاكي از كارايي موارد مذكور در مقياس گسترده¬اي مي¬باشند. در خصوص نمايش كارايي مدل‌ها بر روي نمونه واقعي، پس از بازآرايي شبكه شعب در راستاي اهداف مورد نظر بانك و با در نظر گرفتن محدوديت‌هاي مربوطه (تعداد شعب و ملاحظات استراتژيكي كه پيش از اين وجود نداشته است)، تنها با استفاده از پياده‌سازي مدل مبتني بر ريسك توسعه داده شده، بهبودهاي 6.26% و 38.15% در توابع هدف و ريسك حاصل مي¬شود و از نقطه نظر استراتژيك نيز در 67% از داده‌ها پايداري در تصميمات مكان‌يابي گزارش مي¬شود. همچنين با مدل¬سازي سرعت¬هاي سفر وابسته به زمان شاهد 9.31٪ بهبود به¬طور ميانگين نسبت به شرايط سرعت ثابت هستيم. علاوه بر اين، محافظت از مدل وابسته به زمان در برابر بدترين سناريوي تقاضا تحت سطح عدم قطعيت 0.2 حداكثر منجر به افزايش هزينه¬ي متوسط 7.45٪ نسبت به مدل قطعي مي¬شود.

196460

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر محمد فتحيان، دكتر تام ون ونسل

مهندسي صنايع

دكتر سعيد يعقوبي