ارائه مدل ها و رويكردهاي رياضي جهت هماهنگي تصميمات شبكه انتقال خون در حالت عدم قطعيت

دكتري

افزايش روزافزون جمعيت جهان پيامدهايي نظير افزايش نرخ بيماري ها و شيوع بيماري هاي واگير نظير همه گيري كوويد-19 موجب شده كه امروزه توجه به حوزه سلامت و درمان از اهميت و حساسيت ويژه اي بهره مند گردد. دراين‌بين شبكه انتقال خون با توجه به ويژگي هاي خاص و منحصربه‌فردي نظير تعداد كم اهداكنندگان، عدم قطعيت عرضه و تقاضا و همچنين فسادپذيري از اهميت ويژه اي برخوردار است. انطباق عرضه و تقاضا به شيوه اي كارآمد، امري پيچيده و نيازمند برنامه ريزي مناسب و كارا است كه مي تواند منجر به كاهش اتلاف و كمبود در اين شبكه حياتي شود. در اين رساله به ارائه مدل هاي هماهنگي جهت اتخاذ تصميمات طراحي- بازطراحي و مديريت موجودي پرداخته خواهد شد. در گام اول به ارائه يك فرآيند هماهنگي مابين مراكز درماني و بانك هاي خون مركزي بر مبناي انتقال عرضي واكنشي و همچنين امكان برنامه ريزي مجدد براي جمع¬آوري و توليد فرآورده هاي خوني پرداخته مي شود. براي مقابله با پارامترهاي عدم قطعيت در اين سطح از شبكه، از يك نسخه توسعه‌يافته برنامه ريزي تصادفي و از روش شبيه سازي براي توليد سناريو استفاده مي شود. همچنين يك رويكرد روبه‌جلو براي كاهش تعداد سناريو و دستيابي به تعداد سناريوهاي كارا براي كاهش پيچيدگي مسئله بكار گرفته مي شود. سپس فرآيند هماهنگي ارائه‌شده بر روي داده هاي مطالعه موردي واقعي در شهر تهران پياده سازي و نتايج آن گزارش‌شده است. سپس در گام دوم به ارائه يك فرآيند جديد هماهنگي مابين مراكز جمع آوري خون و بانك هاي خون مركزي پرداخته‌شده است. علاوه بر اين، براي مواجهه با عدم قطعيت و ريسك اختلال بر مبناي شرايط خاص بيماري همه گيري كوويد-19، از يك مدل احتمالي با يك روش عدم قطعيت تركيبي استفاده‌شده است. براي حل مدل پيشنهادي نيز از رويكرد برنامه ريزي افق غلطان براي به اشتراك‌گذاري واحدهاي خوني استفاده خواهد شد. در اين سطح از شبكه، از مطالعه موردي كشور ايران براي نشان دادن قابليت ها و كارايي مدل پيشنهادي استفاده مي شود و نتايج به‌دست‌آمده حاكي از كارايي مدل پيشنهادي، برتري مفهوم هماهنگي و كارآمدي فرآيند طراحي‌شده براي كاهش كمبود و اتلاف در شرايط همه گيري كوويد-19 است. لازم به ذكر است كه اگرچه مدل هاي پيشنهادي بر روي مطالعه هاي موردي شهر تهران و كشور ايران پياده‌سازي شده‌اند، منتها محدود به اين موارد نشده و همان‌طور كه بخش نتايج نشان داده‌شده است فرآيندهاي پيشنهادي قابليت تعميم براي ساير شبكه هاي انتقال خون را داراست.

204285

دانشگاه علم و صنعت ايران

سيامك نوري

مهندسي صنايع

سيد مهدي حسيني مطلق