بررسي تأثير رفتارتوده وار در شكل گيري حباب قيمتي در بازار مسكن( مطالعه موردي -تهران)

كارشناسي ارشد

بازار مسكن به عنوان يك بازار وسيع سرمايه اي- مالي علاوه بر سهمي ‌كه از اقتصاد و توليد ناخالص داخلي دارد ، مي¬تواند به صورت مستقيم اقتصاد را تحت تأثير قرار دهد. به همين دليل هر گاه اين بازار دچار اخلال و انحراف گسترده در قيمت‌ها مي‌شود، در كليّت اقتصاد تأثيرگذار خواهد بود. يكي از اين عوامل ايجاد انحراف و اخلال، به وجود آمدن حباب قيمتي در اين بازار است. در اين ميان برخي از دانشمندان با استفاده از علوم ديگر نظير روانشناسي و علوم اجتماعي تلاش كردند كه به فرآيند رفتار فرد در مراحل تصميم گيري توجه نمايند. بر همين اساس نظريه هايي در مقابل مالي نوين تحت عنوان مالي رفتاري شكل گرفت. اين نظريه با تأكيد بر اينكه سرمايه گذاران و عوامل بازار در عقلانيت كامل رفتار نمي كنند، كارايي بازار را نيز به چالش كشيد. برهمين اساس بيان شد كه مكانيزم ‌هاي روانشناسي رفتاري در فرآيند تصميم گيري افراد نقش داشته، به گونه اي كه فرد را در مراحل تصميم گيري با تورش هاي رفتاري مواجه مي كند و به دنبال آن سبب تأثير بر روي قيمت‌ها مي‌شود. يكي از بخش‌هاي مهم اين نظريه كه در زمينه بررسي علل ايجاد حباب قيمت نقش تعيين كننده دارد، رفتار توده وار مي باشد. لذا سوال اصلي اين پژوهش نيز اثبات تأثير يا عدم تأثير رفتار توده وار در شكل گيري حباب قيمت در بازار مسكن شهر تهران در يك بازه زماني ده ساله از سال 1389 تا 1398 مي باشد.در اين پژوهش ابتدا به بررسي وجود رفتار توده وار در بازار مسكن شهر تهران با استفاده از روش CSAD به محاسبه ميزان توده واري پرداخته و سپس با استفاده از مدل‌هاي FMOLS و خانواده GARCH به بررسي وجود توده واري در اين بازار پرداخته شد. سپس در مرحله بعد با استفاده از مدل استاندارد قيمت گذاري دارايي ها CAMP و با استفاده از فرمول نسبت قيمت به اجاره بها(P/R) حباب قيمت در بخش مسكن را استخراج و سپس با استفاده از روش OLS به بررسي تأثير رفتار توده وار در كنار متغير هايي نظير تورم و شاخص سهام بر شكل‌گيري حباب قيمت در بازار مسكن پرداخته شد. نتايج حاصل از خروجي مدل ها نشان داد كه در ابتدا وجود رفتار توده وار تنها در بخش اول بازه زماني ده ساله يعني دوره 1391 - 1392 كه حباب قيمت در بخش مسكن واقع شده بود به اثبات رسيد و در دوره دوم يعني 1397 - 1398 كه حباب قيمت رخ داد، وجود رفتار توده وار ثابت نشد. در مرحله بعد خروجي مدل تأثير رفتار توده وار را بر شكل گيري حباب قيمت مسكن تهران ثابت نكرد. البته تأثير منفي شاخص سهام و تأثير مثبت تورم نيز ثابت شد.

206930

دانشگاه علم و صنعت ايران

نادر حكيمي پور

علوم اقتصادي

عطاءالله رفيعي آتاني