: ارزيابي پايداري زنجيره تأمين محصولات دامي (مطالعه موردي: محصولات گاو و گوسفند در شهرستان پاسارگاد استان فارس)

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

9/22/2021 12:00:00 AM

دامپروري يكي از عمده ترين فعاليتهاي شهرستان پاسارگاد به شمار ميرود. توليد محصولات دامي و پايدار بودن فرايند توليد آن، نقش مهمي در امنيت غذايي، ارزش¬افزايي، اشتغال¬زايي و رشد صنايع مرتبط ايفا ميكند. بر اين اساس وضعيت پايداري در زنجيره تامين محصولات دامي اين شهرستان (گوسفند و گاو) مورد ارزيابي و مقايسه قرار گرفت. اين پژوهش از نوع كاربردي بود و جامعه آماري آن را دامداران شهرستان پاسارگاد تشكيل ميدهند. دادهها از طريق تكميل دو نوع پرسشنامه وضعيت توليد دام سبك و دام سنگين با استفاده از روش نمونهگيري طبقهبندي شده از گوسفند داران و گاوداران شهرستان پاسارگاد جمعآوري و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. به منظور مقايسه پايداري زنجيره تامين محصولات دامي مورد بررسي، وضعيت اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي فرايند تامين نهاده و توليد محصول ارزيابي شد. نتايج به دست آمده با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP) نشان داد، معيار ارزيابي اقتصادي از اهميت بالاتري نسبت به معيارهاي اجتماعي و زيست محيطي در فرايند پايداري زنجيره تامين محصولات دامي در شهرستان پاسارگاد برخوردار است. به منظور ارزيابي مالي، شاخص هاي نسبت منفعت به هزينه، سود خالص و نرخ بازگشت سرمايه مورد محاسبه قرار گرفت. وضعيت اشتغال و سطح موقعيت اجتماعي توليد كنندگان هر يك از محصولات دامي ارزيابي شد. در ارزيابي زيست محيطي مقدار انتشار گازهاي گلخانه¬اي براي توليد و مصرف خوراك مورد استفاده دام و حمل و نقل نهاده و محصول در فرايند توليد مورد محاسبه قرار گرفت. بر اساس نتايج بدست آمده، توليد هر دو دام سبك و سنگين در منطقه مورد بررسي (شهرستان پاسارگاد) داراي توجيه اقتصادي هستند، ليكن به لحاظ ارزيابي زيست محيطي توليد دام سبك و به لحاظ ارزيابي اجتماعي توليد دام سنگين ارجح است. بنابراين براساس محاسبه شاخص پايداري زنجيره تامين گوشت گاو با لحاظ ابعاد اقتصادي، زيست محيطي و اجتماعي در اولويت قرار ميگيرد. سرمايه¬گذاري لازم و حمايت¬هاي ويژه در خصوص تأسيس كارخانه فرآوري شير و كشتارگاه صنعتي در شهرستان پاسارگاد، بكارگيري تمهيدات لازم جهت حفظ ثبات نسبي قيمتهاي علوفه و سياست كنترل قيمت علوفه و افزايش موقعيت هاي كسب سود بيشتر بخشي از راهكارهاي پيشنهادي در اين پژوهش براي افزايش پايداري در زنجيره تامين محصولات دامي است.

208736

دانشگاه اردکان

فهرستي ثاني مسعود فهرستي ثاني مسعود