بررسي هفت خانه اي پيدا و پنهان در شاهنامه فردوسي

موسي پرنيان

دانشگاه رازي

زبان و ادبيّات فارسي گرايش محض

كارشناسي ارشد

1400/6

چكيده هدف: اغلب ملّتها در ادبيّات خود اسطورهها و داستانهايي دارند كه بيانگر آرزوها، تمايلات و تاريخ آن ملّت است. شاهنامۀ فردوسي بهعنوان يك داستان اسطورهاي جايگاه ويژهاي در ادبيّات كشور ما دارد. شاهنامه داراي پهلوانان و قهرمانان متعددي است كه هريك از آنان براي رسيدن به هدف خويش مراحل و سفرهاي گوناگون و پرخطري را پيش رو دارند و اين سفرها آيين و مناسكي دارد. سفر قهرمان و گذشتن از سختيها را در انواع داستانها ميتوان پيدا كرد كه يكي از آنها هفتخانهاي شاهنامه است. رستم، برترين قهرمان شاهنامه با پشت سر گذاشتن اين مرحلهها، مرتبۀ قهرماني خود را بالاتر ميبرد. قهرمانان ديگر شاهنامه نيز از اين مراحل عبور مي-كنند و به اهداف خود ميرسند. پژوهش حاضر داستانهاي هفتخاني را از نظر محتوا و ساختار آنها را بررسي ميكند. روششناسي پژوهش: روش تحقيق در اين پژوهش به روش توصيفي- تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و فيشبرداري انجام شده است. يافتهها: يافتههاي اين پژوهش نشان داد كه ساختار و شكل هفتخانها در شاهنامۀ فردوسي ژرفساختي يكسان دارند و اگر ما در طول داستان به تفاوتي برميخوريم، به دليل اقتضاي تغيير زمان است كه هريك از داستانها و شخصيّتها در عصر و زماني متفاوت از ديگر پهلوانان و قهرمانان بهوجود آمده است. اهداف پژوهش: هدف اين پژوهش بررسي و تحليل محتوايي و ساختاري هفتخانهاي پيدا و پنهان و همچنين مقايسه، بررسي تشابه و تفاوتها در اين هفتخانها است. نتيجهگيري: از پژوهش حاضر ميتوان نتيجه گرفت كه هفتخانها در شاهنامه در بسياري از مراحل با يكديگر شباهت دارند و مي-توان گفت ژرفساختي يكسان دارند. هفتخان رستم و اسفنديار تفاوت زيادي با يكديگر ندارند و حتّي مراحلشان مانند ديگري است؛ امّا هفتخانهايي كه تحت عنوان هفتخان پنهان خوانده ميشوند، با هفتخانهاي شناخته شده تفاوت دارند و يا مراحلشان جابهجا است.

209750

دانشكده ادبيات و علوم انساني

دانشگاه رازی کرمانشاه

موسي پرنيان