واكاوي انگيزه‌هاي مهاجرت روستاييان در بخش مركزي شهرستان اصفهان با رويكرد نظريه داده بنياد

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

مهاجرت يا كوچ كردن و ياجابجايي از محلي به محل ديگر، رفتاري آگاهانه است كه در يك فضاي اجتماعي صورت مي¬گيرد و ناشي از شرايطي است كه اين رفتار را شكل داده و تقويت مي¬نمايد. هدف اين پژوهش شناخت ابعاد و عوامل انگيزشي اين پديده اجتماعي در بين كنشگران روستاهاي بخش مركزي اصفهان با توجه به رويكرد داده¬بنياد (گراندد تئوري) مي¬باشد. بدين منظور، از بين آبادي¬هاي بخش مركزي اصفهان تعداد 79 روستاي بالاي 20 خانوار داراي دهياري مشخص شده و با توجه به بيشترين و كمترين ميزان تغييرات جمعيتي هر روستا و نظرات متخصصان، 8 روستا به عنوان مهاجرپذيرترين و مهاجرفرست¬ترين روستاها انتخاب شدند. داده¬ها در سال 1400 جمع¬آوري وتحليل شد به اين صورت كه تعدادي از مهاجران به روستاهاي هدف و مهاجراني كه از اين روستاها مهاجرت كرده بودند، از طريق نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند و تفسير روايت‌هاي مهاجران از طريق كدگذاري باز، محوري و گزينشي انجام شد و زيرمقوله¬ها و مقوله¬هاي اصلي و مقوله هسته در خصوص مهاجرت از روستا و مهاجرت معكوس به روستا مشخص شدند. يافته¬ها حكايت از مقوله مهم نارضايتي از روستانشيني در بين روستاييان بخش مركزي اصفهان داشته و مقولات اصلي مرتبط با انگيزه مهاجران اين روستاها به شهر شامل تغيير سبك زندگي، نگراني از آينده و نااميدي از تحقق آرزوها با روستانشيني، افزايش آگاهي و دانش روستاييان و اميد به ارتقاء سطح كيفيت زندگي در شهرها مي‌باشد. مهاجرت معكوس به روستاها نيز روي ديگر سكه مهاجرت روستايي است كه در جريان واكاوي موضوع پژوهش مورد بررسي قرار گرفت و گرايش به مقصد مناسب و سازگار با شرايط به عنوان مقوله هسته استخراج گرديد. واكاوي اين مقوله¬ نشان داد كه وجود نوعي اجبار در مهاجرت و توجه به جذابيت¬هاي روستايي در اثر تغيير ديدگاه¬ها و ارزش¬ها در نظر افراد از مهمترين علل مهاجرت معكوس مي‌باشد.

210430

توسعه روستايي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

اميرمظفر اميني

عليرضا گوهري، عليرضا عليپور

علي يوسفي