اثر كم‌آبياري و آسكوربيك اسيد بر شاخص‌هاي مورفولوژيك و فيزيولوژيك گياه گل راعي (Hypericum perforatum)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده تنش خشكي يكي از مهمترين عوامل محدودكننده رشد گياه است كه در مناطق خشك و نيمه خشك از جمله ايران مانعي براي توسعه فضاي سبز است. گياه گل راعي به عنوان گياه زينتي پوششي در فضاي سبز، در دنيا شناخته شده است. اين پژوهش به منظور بررسي اثر كم‌آبياري و آسكوربيك اسيد بر شاخص‌هاي مورفولوژيك و فيزيولوژيك گياه گل راعي (Hypericum perforatum) انجام شد. آزمايش با سه سطح آبياري شامل شاهد، 75 و 50 درصد آبياري كامل و محلول پاشي آسكوربيك اسيد (در دو نوبت به فاصله هفت روز) شامل سه سطح 0، 200 و 400 ميلي‌گرم بر ليتر به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه صنعتي اصفهان به اجرا در آمد. نتايج نشان داد كه ارتفاع بوته، سطح برگ، وزن تازه ريشه و تعداد شاخه گياهان تيمار شده با سطح 75 درصد آبياري كامل و صفات رويشي ديگر از جمله طول شاخساره، سطح پوشش، ميزان رشد و وزن خشك ريشه در سطح 50 درصد آبياري كامل، بطور معني‌دار نسبت به گياهان شاهد كاهش يافت. همچنين اكثر صفات فيزيولوژيك در سطح 50 درصد آبياري كامل دچار تغييرات معني‌دار شدند كه نشان‌دهنده‌ي اين است كه گياه گل راعي تا سطح 75 درصد آبياري را بطور نسبي تحمل كرده است. با تنش خشكي سطح برگ كاهش يافت و ميزان رنگيزه‌هاي فتوسنتزي افزايش يافت. محتواي نسبي آب كاهش و نشت يوني، ميزان پرولين، كربوهيدرات محلول، مالون دي آلدئيد و آنتي‌اكسيدان‌هاي مورد بررسي افزايش يافتند. مالون‌دي‌آلدئيد كه نشان‌دهنده تنش اكسيداتيو است، در سطح 50 درصد آبياري كامل به ميزان 2/71 درصد نسبت به شاهد افزايش يافت ولي آسكوربيك اسيد در غلظت 400 ميلي‌گرم بر ليتر توانست 2/37 درصد مالون دي آلدئيد را نسبت به شاهد كاهش دهد. بيشترين تغييرات در طي تنش، در سيستم آنتي‌اكسيداني ديده شد. اكثر تغييرات آنتي‌اكسيداني در سطح 75 درصد آبياري كامل معني‌دار بود كه نمايانگر قدرت آنتي‌اكسيداني اين گياه و در نتيجه تحمل آن به تنش خشكي است. محلول‌پاشي آسكوربيك اسيد روي گياه گل راعي تحت تنش خشكي توانست پيامدهاي منفي تنش خشكي را تا حدودي بهبود بخشد. بيشترين اثر معنيدار آسكوربيك اسيد در غلظت 400 ميلي‌گرم بر ليتر بر سيستم آنتي‌اكسيداني بود كه توانست، 80 درصد ميزان آسكوربيك اسيد، 08/ 16 درصد ظرفيت آنتي‌اكسيداني، 1/23 درصد فنل كل، 5/110 درصد فعاليت كاتالاز، 5/112 درصد آسكوربات پراكسيداز و 2/27 درصد سوپراكسيدديسموتاز را نسبت به شاهد افزايش دهد. با توجه به اينكه محلول‌پاشي آسكوربيك اسيد بويژه در غلظت 400 ميلي‌گرم بر ليتر تحت تنش خشكي، باعث تقويت سيستم آنتي‌اكسيداني شد، بنابراين كاربرد غلظت 400 ميلي‌گرم بر ليتر اين آنتي‌اكسيدان غير‌آنزيمي براي بهبود پيامدهاي منفي تنش خشكي پيشنهاد مي‌گردد. از آنجايي كه گياه گل راعي براساس اين آزمايش سطوح پايين تنش خشكي را تحمل نمود، به احتمال زياد مي‌تواند به عنوان گياه زينتي پوششي براي كاهش مصرف آب در فضاي سبز مورد استفاده قرار گيرد.

210723

علوم باغباني (گياهان زينتي)

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

محمدرضا مصدقي

علي نيكبخت، حسن كريم مجني

نعمت اله اعتمادي