بررسي رقابت جاده و ريل در پاسخ به تقاضاي حمل بار بين كشور هاي ايران و تركيه

كارشناسي

مسئله‌ي جابه‌جايي كالا، همواره به عنوان يكي از نيازهاي مهم انسان‌ها، مورد توجه قرار گرفته است. با وجود انواع مختلف شيوه‌هاي حمل و نقل كالا از جمله زميني، هوايي، ريلي و دريايي، انتخاب روش مناسب اين جابه‌جايي براي صاحبان بار، از اهميت بالايي برخوردار است. با توجه به مسير حمل بار، ناحيه ي جغرافيايي و فاصله ي مورد نظر بين مبدا و مقصد، صاحبان كالا، با در نظر گرفتن دو پارامتر اصلي قيمت تمام شده و زمان، نسبت به اين مسئله تصميم گيري مي‌كنند. در مسير‌هاي زميني، جاده و ريل از مزايا و معايب متفاوتي برخوردار مي‌باشند. راه آهن به عنوان سبزترين نوع حمل و نقل، فراورده هاي نفتي كمتري مصرف كرده و آسيب بسيار كمتري به محيط زيست وارد ميكند، همچنين از نظر امنيت نيز نسبت به حمل جاده‌اي برتري دارد. انعطاف پذيري در انتخاب مسير و مقدار كالا، تعداد دفعات بارگيري كمتر، كنترل دائمي روي كالا در طي مسير و سهولت دسترسي به مراكز توليد و جذب، در دسترس بودن وسايل نقليه و زمان كمتر در رسيدن كالا نيز از جمله برتري هاي شيوه‌ي جاده‌اي ميباشد. رقابت بين اين دو روش، موضوع اصلي اين پژوهش است. در اين تحقيق با بررسي سالنامه هاي آماري موجود از راه آهن جمهوري اسلامي ايران و همچنين سازمان راهداري و حمل و نقل جاده‌اي، به استخراج داده هاي مرتبط با جابه‌جايي كالا از دو روش ريلي و جاده‌اي، بين دو كشور ايران و تركيه ميپردازيم و با مقايسه‌ي اين دو، شيوه‌ي برتر حمل و نقل كالا بين اين دو كشور را مشخص ميكنيم. به اين منظور ميزان كالاي صادراتي، وارداتي و ترانزيت شده در مرزهاي رازي، بازرگان و سرو را مورد بررسي قرار ميدهيم و همچنين تعرفه و هزينه‌ي تمام شده‌ي حمل و نقل بار از اين دو روش را مورد بررسي قرار مي‌دهيم. طبق يافته هاي اين پژوهش، بيش از 90٪ كل بار جابه‌جا شده بين دو كشور ايران و تركيه از طريق جاده انجام شده است و حمل و نقل كالا از طريق جاده برنده‌ي بي چون و چراي اين رقابت است. همچنين هزينه‌ي تمام شده‌ي حمل بار بين اين دو كشور، اگر، با تناژ‌ 22 تن و كمتر از طريق تريلي و با تناژ 55 تن و بيشتر از طريق قطار انجام شود، براي صاحبان بار مقرون به صرفه تر مي‌باشد. در انتها به دلايل برتري جاده بر ريل و مزايا و معايب اين دو روش در مسير ايران-تركيه پرداختيم و همچنين پيشنهاداتي براي افزايش سهم راه آهن در اين رقابت ارائه كرديم.

210758

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي حمل و نقل ريلي

دكتز ملودي خادم ثامني