طراحي ساختار كالبدي فضاي شهري خيابان حسني كيا در بافت تاريخي محله جماران تهران با رويكرد حفاظت در معماري شهري

كارشناسي ارشد

امروزه روند شتابانِ تغييراتِ دنياي مدرن در عرصه‌هاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و معماري از يك‌سو و سيل ايده‌ها و طرح‌هاي جديد در طراحي و معماري از سوي ديگر موجب شده كه سيماي امروزِ شهرِ ما نه آن هماهنگي گذشته را حفظ كرده باشد و نه تركيبِ موزون و ساختار تعريف‌شده و معنادارِ مدرن در آن پرورش‌يافته باشد. پس از انتخابِ تهران به‌عنوان پايتختِ ايران و گسترشِ كالبدي آن، روستاهاي بسياري در مسير گردش شهر قرار گرفتند و لاجرم به درونِ آن بلعيده شدند. مواجهه با اين بافت‌هاي واجدِ ارزش، مسئله‌دار و داراي هسته‌ي كهن يكي از مسائل شهريِ تهرانِ امروز است. محله‌ي جماران نيز با يك هويت تاريخي- سياسي، دست‌خوشِ چنين تغييراتي شده و پارادوكسِ "روستاشهرِ" جماران شكل‌گرفته است. پيچيدگيِ اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، كالبدي، و ترافيكي در محله‌ي جماران كه در گذشته به‌عنوانِ يك روستاي كوهستاني در شميران مطرح بوده است با تلفيق خصوصيات روستايي و شهري در ابعاد مختلف، موجب شده كه اين مجتمع زيستي نه از خصوصيات كامل يك روستا برخوردار بوده و نه ويژگي‌هاي يك جامعه‌ي شهري را درخود داشته باشد. هم‌چنين پيوندخوردن اين محله با فرهنگِ سياسي- انقلابي ايران بر اهميت شناخت صحيح اين بافت مي‌افزايد. انتخابِ رويكردِ معماريِ شهري از آن جهت واجد اهميت است كه ما را در رسيدن به اهدافِ مطلوب براي محله‌ي جماران به‌طور خاص و ساير بافت‌هاي مشابه به‌صورت عام نزديك مي‌كند. اين پايان‌نامه با تمركز بر اهدافِ "معماريِ شهري" سعي بر ادغام شهر و معماري دارد. بدين‌جهت به تحقيق در تعاريف، حوزه‌ي نفوذ و نقاطِ اشتراك و افتراق در حوزه‌هاي طراحيِ محيطي و طراحيِ شهري با معماريِ شهري مي‌پردازد تا با اشتراك آن‌ها به معماريِ همسو با بستر؛ در اين‌جا شهر؛ يكپارچگيِ بصري و ساختاري رهنمون شود. در اين مسير در مرحله‌ي‌ِ اول از روشِ سيستماتيك در جمع‌آوري اطلاعات اسنادي و كتابخانه‌اي و در مرحله‌ي دوم از طريق روشِ تحليل محتوا استفاده شده‌است. در نهايت از اطلاعات به دست آمده در جهتِ دستيابي به يك طرح پاسخده كه شامل تنظيمِ كدهاي طراحي(در سه دسته‌ي كالبد، فعاليت و معنا و زيرشاخه‌هاي هريك) و توده‌گذاريِ متناسب با بسترِ طرح(بسترِ تاريخي، كالبدي، طبيعي...) در خيابان حسني‌كيا در محله‌ي جماران مي‌باشد، استفاده مي‌كنيم تا اين موضوع بيان شود كه "معماريِ شهري" حلقه‌ايست واسط ميانِ معماري و شهر و هر آنچه كه مقياسِ انساني از شهر دركمي‌كند.

211446

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سعيد نوروزيان

معماري مسكن

دكتر سيد عباس يزدانفر- دكتر مهران علي الحسابي