بررسي خصوصيات مورفولوژيكي برخي ارقام بادام استان اصفهان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

بادام يكي از محصولات خشكباري است كه به دليل سازگاري با اقليم هاي مختلف و انواع خاكها در بيشترنقاط دنيا و كشور ايران كشت و كار مي شود.استان اصفهان نيز يكي از مناطق عمده توليد بادام مي باشد. به عقيده بسياري از دانشمندان گياه شناس كشور ايران يكي از خواستگاههاي اصلي بادام در جهان مي باشد و تا كنون بيش از 22 گونه بادام در كشور شناسايي و گزارش شده است. از طرف ديگر چون بادام گياهي دگرگشن بوده و در گذشته با بذر تكثير شده ارقام و ژنوتيپ هاي فراواني از اين محصول در مناطق بادام كاري يافت مي شود. هر يك از اين ارقام محلي داراي ويژگيهاي منحصر به فرد و پتانسيل هاي خاصي بوده و بعنوان منابع ژنتيكي و ژرم پلاسم هاي گياهي از اهميت شاياني برخوردار مي باشند. بنابراين شناسايي و مطالعه ويژگيهاي اين ارقام محلي جهت حفاظت و نگهداري آن ها و استفاده بهينه از پتانسيل هاي اين ارقام يك امر ضروري مي باشد. براي اين منظور صفات مورفولوژيك و پومولوژيك 10 رقم بادام محلي و تجاري استان اصفهان به نامهاي مامايي، علي اكبر ربيع، سفيد، تاجري، يارالهي،كبابي، شمشيري، بادام مجنون و خورشيدي در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با سه تكرار در يك باغ بادام در منطقه نهضت آباد از توابع شهرستان نجف آباد به مدت يك سال مورد ارزيابي قرار گرفتند. براي اجراي اين تحقيق در هر كرت آزمايشي تعداد 3 درخت و در مجموع 9 درخت كه از نظر سن، رشد رويشي و باردهي يكنواخت بودند براي هر رقم بصورت تصادفي انتخاب و كلييه مطالعات و ارزيابي صفات رويشي و زايشي و خواص كمي و كيفي خشك ميوه و مغز بادام روي اين درختان انجام شد. صفات مورد بررسي شامل زمان شروع گلدهي، تعداد گل و ميوه تشكيل شده روي شاخه، درصد تشكيل ميوه، زمان رسيدن ميوه، ميزان توليد محصول هر درخت، عملكرد كل، ابعاد خشك ميوه، وزن 100 عدد خشك ميوه و مغز و درصد مغز مي باشد كه در هريك از ارقام بادام به طور جداگانه مطالعه و يادداشت برداري هاي لازم انجام شد.در پايان داده هايثبت شده تجزيه واريانس و مقايسه ميانگين شدند. در جداول تجزيه واريانس تمامي صفات به جز تعداد گل و ميوه و درصد تشكيل ميوه بقيه صفات مورد بررسي در سطح 5 و يا يك درصد معني دار شدند. همچنين اين صفات در مقايسه ميانگين با آزمون دانكن معني دار شدند و ارقام در گروه هاي مختلف آماري دسته بندي گرديدند. نتايج مطالعات ميداني، تجزيه واريانس و مقايسه ميانگين داده ها نشان داد كه از نظر زمان گلدهي ارقام سفيد و منقا زودگل، و ساير ارقام متوسط گل بودند. بيشترين درصد تشكيل ميوه در رقم مامايي و كمترين آن در رقم شمشيري مشاهده شد. همچنين ارقام كبابي، مامائي، خورشيدي، ربيع و تاجري بيشترين و ارقام سفيد و منقا كمترين مقدار محصول را توليد كردند. از نظر نسبت مغز به چوب بيشترين مقدار 3/53 درصد در رقم سفيد و كمترين آن 7/23 درصد در رقم كبابي مشاهده شد. نتايج مطالعات انجام شده نشان داد كه هر كدام از ارقام بادام مورد بررسي از پتانسيل و توانايي هاي خاصي برخوردار مي باشند. ارقام بادام مامايي، تاجري، ربيع، سفيد، خورشيدي و منقا از نظر صفات رويشي، خصوصيات كمي و كيفي محصول و بازار پسندي از جمله ارقام بادام بسيار خوب و تجاري اين منطقه بوده و براي احداث باغات اقتصادي بادام توصيه به كشت مي شوند.

212515

باغباني

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

ايوب علي قاسمي

محمدمهدي مجيد، مهدي رحيم ملك

بهرام باني نسب، مهديه غلامي