تجربه زيسته نوجوانان داراي سابقه خودزني

مشاوره گرايش مشاورهي مدرسه

1/31/2022 12:00:00 AM

چكيده دوران پر¬فرازونشيب نوجواني، دوره گذر از كودكي به بزرگسالي مي¬باشد و گاهي با تناقض و پرخاش همراه است. مي¬توان از خودزني به¬عنوان يكي از رفتارهاي ناهنجار اين دوران نام برد؛ و به دليل ماهيت آسيب¬رسان آن، مطالعه در اين زمينه حائز اهميت است. خودزني را مي¬توان آسيب عمدي به بدن، بدون قصد خودكشي تعريف نمود. به¬صورت كلي پژوهش حاضر در پي بررسي تجربه زيسته نوجوانان داراي سابقه خودزني و به‌صورت جزئي، باهدف بررسي تجربيات عاطفي، شناختي، رواني، آسيب¬هاي جسماني و عوامل خانوادگي مؤثر بر خودزني نوجوانان انجام پذيرفت. جمعيت موردمطالعه شامل كليه نوجوانان 18-12 سال شهر كرمان كه در سال 1400 تجربه اقدام به خودزني داشتند، بود؛ روش نمونه¬گيري مبتني بر هدف و ملاك ورود به نمونه نيز داشتن حداقل يك‌بار سابقه خودزني بود. اين پژوهش با روش پديدارشناسي و با رويكرد مضموني به بررسي تجربه زيسته نوجوانان داراي سابقه خودزني پرداخته است و داده¬هاي پژوهش با استفاده از روش پديدارشناسي توصيفي (كلايزي) مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفته است. با انجام ده مصاحبه پژوهش به حد اشباع رسيد و تعداد 49 كد مفهوم اوليه كه بيانگر تجربه زيسته نوجوانان داراي سابقه خودزني بود، استخراج گرديد؛ در ادامه مفاهيم مشابه و نزديك به هم در 15 مقوله عمده و 5 مقوله اصلي جاي‌گذاري گرديد كه عبارت‌اند از:1- ويژگي¬هاي فردي (برون¬گرايي، روان¬رنجوري، گشودگي به تجربه) 2- عوامل خانوادگي مؤثر (خانواده، محيط زندگي) 3- ويژگي¬هاي مربوط به دوران بلوغ (ويژگي¬هاي شناختي، ويژگي¬هاي عاطفي) 4- اختلالات باليني (سلوك، اختلالات خلقي، اختلالات انفجاري متناوب، اختلالات اضطرابي و الگوي باليني شخصيت) 5- احساسات مرتبط با خودزني (احساس قبل از اقدام به خودزني، احساس بعد از اقدام به خودزني). رفتار خودزني براي هر فرد كاركردهاي متفاوتي دارد و شناخت اين كاركردها مي¬تواند درمانگران را در تشخيص شيوه درمان و نحوه برخورد با افراد مبتلا، كمك نمايد. برخي از اين كاركرد¬ها عبارت‌اند از: تنظيم هيجاني، فرار از خودكشي، جلب‌توجه، طلب ترحم، نمايش شجاعت، فرار از روزمرگي.

212808

دانشگاه اردکان

محمد پناه اردكان عذرا mohamadpanah ardakan Azra