ارزيابي اثر سطوح مختلف عناصر سنگين سرب و كادميوم بر ويژگي‌هاي كمي و كيفي گل مغربي

علوم و مهندسي مرتع گرايش گياهان دارويي و صنعتي

10/13/2021 12:00:00 AM

آلودگي خاك به فلزات سنگين يكي از چالش‌هاي مهم زيست‌محيطي است و مي‌توانند مشكلاتي را براي انسان و دام در سطح جهان به وجود آورند. بسياري از تكنيك‌هاي اصلاحي براي رفع آلودگي از خاك بسيار پرهزينه هستند و مي‌توانند بر روي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك نيز تأثير منفي داشته باشند. بنابراين وجود يك تكنيك كم‌هزينه كه از لحاظ زيست‌محيطي نيز مفيد باشد لازم و ضروري به نظر مي‌رسد. گياه‌پالايي يك تكنيك ابتكاري، اقتصادي و سازگار با محيط‌زيست براي اصلاح برخي مكان‌هاي آلوده به فلزات سنگين است كه در آن از گياهان مقاوم به فلزات سنگين براي جذب فلزات از خاك استفاده مي‌شود. هدف اين پژوهش بررسي پتانسيل گياه گل مغربي در غلظت‌هاي مختلف عناصر سنگين كادميوم و سرب در خاك‌هاي آلوده به اين فلزات سنگين به صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملأ تصادفي با عناصر كادميوم (غلظت‌هاي صفر، 40، 60 و 80 ميلي‌گرم بر ليتر) و سرب (صفر، 100، 150 و 300 ميلي‌گرم بر ليتر) و با سه تكرار در گلخانه‌ي تحقيقاتي واقع در شهرك صنعتي جهان‌آباد ميبد انجام شد. صفات مورفولوژيكي و فيزيولوژيك از قبيل وزن تر برگ، وزن خشك برگ، سطح تاج پوشش، وزن خشك ريشه، ارتفاع ريشه، ارتفاع گياه، شاخص سطح برگ و غلظت‌هاي سرب و كادميوم در اندام‌هاي مختلف گياه به روش هضم اسيدي توسط دستگاه جذب اتمي سنجيده شد. نتايج نشان داد كه اعمال تيمارها هيچ گونه تاثيري بر خصوصيات فيزيولوژيكي گياه گل مغربي نداشته است. اندازه‌گيري كادميوم و سرب توسط ريشه و اندام هوايي نشان داد كه با افزايش غلظت كادميوم و سرب، شاخص غلظت زيستي و شاخص انتقال افزايش يافته است. تيمارها بر خصوصيات نشت يوني و محتواي نسبي آب برگ هيچ گونه تاثيري نداشته است. ظرفيت آنتي‌اكسيداني نيز در تيمارهاي كادميوم و سرب در سطح يك درصد معني‌دار بوده است. نتايج نشان داد كه گل مغربي ضمن مقاومت بالا در برابر كادميوم و سرب، توانايي پالايش خاك آلوده به كادميوم را تا غلظت 80 ميلي‌گرم بر ليتر داشته است.

212827

دانشگاه اردکان

صادقي نيا مجيد sadeghinia majid , مفتاحي زاده حيدر meftahizadeh hidar