مسئله مسيريابي و انتخاب مكان-زمان بازديد مشتريان با محدوديت‌هاي بارگذاري دو بعدي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

يكي از مسائل مهم مطرح در شهرها و كلان‌شهرها در عصر حاضر، مسئلۀ حمل‌ونقل است. افزايش روز افزون جمعيت شهرها، منجر به پيچيده شدن حمل‌ونقل خواهد شد. اين افزايش و پيچيدگي، رابطه مستقيمي با افزايش ترافيك و آلودگي در شهرها دارد. همچنين تأثير حمل‌ونقل بر قيمت تمام شده‌ي كالاها مسئله‌اي گريزناپذير است. به همين دليل توجه به اين مسئله مي‌تواند در افزايش رضايت مشتريان نقش به سزايي داشته باشد. از جمله مسائل مطرح در زمينه حمل‌ونقل، مسئلۀ مسيريابي وسايل نقليه است. اين مسئله توسط پژوهشگران متعددي مورد بررسي قرار گرفته است. در اين پايان¬نامه توسعه¬اي از اين مسئله تحت عنوان "مسيريابي وسايل نقليه با در نظر گرفتن مكان-زمان¬هاي پيشنهادي مشتريان با محدوديت¬هاي بارگذاري دو بعدي" بررسي مي¬شود. در اين مسئله هر مشتري براي دريافت كالاي خود چند گزينه¬ي تحويل پيشنهاد مي¬دهد. مختصات مكاني اين گزينه¬ها با توجه به زمان متغير است. اين امر مي‌تواند موجب افزايش رضايت مشتريان شود. همچنين با در نظرگرفتن گزينه¬هاي تحويل بيشتر، فضاي حل مسئله بزرگتر و احتمال يافتن جواب¬هاي بهتر افزايش مي¬يابد. از طرفي، يكي از مواردي كه در شرايط دنياي واقعي مطرح است، توجه به شكل و ابعاد كالاهاي مدنظر براي بارگيري درون كانتينرها است. در برخي از پژوهش‌هاي مطرح در حوزه مسيريابي، تقاضاي مشتريان تنها با عدد وزني مدنظر قرار مي‌گيرند؛ حال اينكه، در دنياي واقعي علاوه بر وزن، كالاها داراي شكل و ابعاد معين نيز مي‌باشند. به همين دليل علاوه بر توجه به محدوديت وزني وسايل نقليه، توجه به چگونگي جانمايي و چيدمان كالاها نيز ضروري است. از اين رو در نظرگرفتن محدوديت‌هاي بارگيري در مسائل مسيريابي، ضروري به نظر مي‌رسد. در اين پايان¬نامه، يك مدل رياضي براي مسئله مذكور، گسترش داده شده است. تابع هدف اين مدل رياضي مينيمم‌سازي زمان خدمت‌رساني به مشتريان است. با توجه به در نظرگرفتن زمان¬هاي انتظار وسايل نقليه، اين تابع هدف نسبت به توابع هدف ديگر ارائه شده در ادبيات موضوع جامع¬تر است. در ادامه، با توجه به Np-Hard بودن مسئله مطرح شده، از الگوريتم‌هاي ابتكاري و فراابتكاري براي حل در ابعاد بالا استفاده شده است. بدين‌منظور 11 الگوريتم ابتكاري براي بارگذاري كالاها و سه الگوريتم ابتكاري مسيريابي مبتني بر: صرفه¬جويي، نزديك¬ترين مشتري ديدار نشده و بهترين قراردهي ارائه شده است. همچنين از دو الگوريتم فراابتكاري شامل الگوريتم شبيه سازي تبريد (SA) و جستجوي محلي ارتقا يافته به همراه جستجوي همسايگي وسيع (ELS-LNS) بهره گرفته شده است. كارايي الگوريتم‌هاي بارگذاري پس از رسيدن به جواب شدني در تمامي نمونه‌هاي موجود در ادبيات موضوع، تأييد شد. براي بررسي كارايي الگوريتم‌هاي فراابتكاري طراحي شده، از دو نمونه مسئله در ابعاد كوچك-متوسط و ابعاد بزرگ استفاده شد. عملكرد دو الگوريتم در نمونه¬هاي با اندازه كوچك و متوسط تقريبا مشابه و يكسان است. اما در نمونه-هاي با اندازه بزرگ الگوريتم ELS-LNS به جواب بهتري دست يافته است. در نهايت در قسمت انتهايي، با به كارگيري ابزار تحليل‌ حساسيت، مسئله از ديدگاه‌هاي مديريتي نيز بررسي شده است.

215853

لجستيك و زنجيره تامين

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان

قاسم مصلحي، نادر شتاب بوشهري

مهدي علينقيان