اثر منبع و سطح كربوهيدرات هاي غير ساختماني در جيره هايي با منبع اوره متفاوت بر عملكرد گاوهاي شيرده

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

دكتري

هدف از اين پژوهش، تعيين اثر متقابل سطح و نوع منبع كربوهيدراتي و اوره بر مصرف خوراك، تخمير شكمبه و عملكرد گاوهاي شيري بود. در پيش آزمايش اوليه، توليد گاز براي اوره آهسته رهش نسبت به اوره معمولي در ساعت هاي 5/0، 1، 2، 6 و 24 پس از انكوباسيون زيادتر بود كه نشان داد اين نوع اوره با سرعت كمتري نسبت به اوره معمولي آزاد مي‌شود. در آزمايش حيواني نخست، 40 رأس گاو شيري (24 راس چند بار زايش با روز شيردهي = 14 ± 83، توليد شير = 5/4 ± 47 كيلوگرم در روز و 16 رأس گاو يكبار زايش با روز شيردهي = 12 ± 83؛ توليد شير = 5/2 ± 5/37 كيلوگرم در روز) به 4 تيمار در قالب طرح بلوك تصادفي با آزمايش فاكتوريل 2 × 2 شامل 2 سطح نشاسته (32 در مقابل 26 درصد) و دو منبع اوره (معمولي در مقابل با آهسته رهش؛ گرم در روز؟) اختصاص داده شدند. دوره آزمايشي 52 روز (10 روز براي دوره كواريت، 21 روز براي سازگاري و 21 روز براي نمونه برداري) بود. ماده خشك مصرفي زيادتر و درصد پروپيونات، نيتروژن اوره¬اي شير (تمايل) و نيتروژن آمونياكي شكمبه (گرايش) كمتر در جيره¬هاي با نشاسته زياد نسبت به نشاسته كم هنگام مصرف اوره معمولي مشاهده شد (اثر متقابل معني¬داري). همچنين، درصد بوتيرات در تيمارهايي با سطح نشاسته زياد نسبت به نشاسته كم هنگام مصرف اوره آهسته رهش كمتر بود. گاوهاي تغذيه شده با اوره معمولي نسبت به اوره آهسته رهش تمايل به توليد چربي و پروتئين شير، درصد چربي و توليد شير تصحيح شده و غلظت نيتروژن اوره خون 2 و4 ساعت پس از تغذيه بالاتري داشتند. غلظت كل اسيدهاي چرب فرار، گوارش پذيري ظاهري نشاسته و درصد پروتئين شير در گاوهاي تغذيه شده با نشاسته زياد بيشتر از گاوهاي تغذيه شده با نشاسته كم بود. درآزمايش دوم، به بررسي اثر منابع كربوهيدراتي مختلف (جايگزيني بخشي از نشاسته جيره با پكتين و قند) هنگام مصرف سطح اوره معمولي بالا (گرم در روز؟؟) پرداخته شد. در اين آزمايش از 12 رأس گاو هلشتاين يكبار زايش (روز شيردهي 03/15 ± 0/81 روز و ميانگين توليد شير روزانه 47/3 ± 2/43 كيلوگرم) در قالب طرح پايه مربع لاتين 3×3 تكرار شونده با 4 مربع، 3 تيمار و 3 دوره (هر دوره 28 روز شامل 21 روز جهت عادت دهي و 7 روز جهت نمونه¬گيري و جمع آوري داده‌ها) استفاده شد. تيمارهاي آزمايشي شامل 1) جيره حاوي 32 درصد نشاسته (شاهد)، 2) جيره با 26 درصد نشاسته حاوي تفاله چغندر قند (تفاله چغندر قند) و 3) جيره با 26 درصد نشاسته حاوي ملاس (ملاس) بود. مصرف خوراك در تيمار شاهد نسبت به دو تيمار ديگر كمتر بود. توليد شير و درصد پروتئين در تيمار تفاله چغندر قند نسبت به دو تيمار ديگر كم تر بود. درصد لاكتوز و كل مواد جامد بدون چربي در تيمار با نشاسته زياد نسبت به تيمارهايي با نشاسته كم، زيادتر بود. در تيمار با نشاسته زياد، درصد استات شكمبه گرايش به كاهش، درصد بوتيرات كاهش و درصد پروپيونات و ايزووالرات افزايش داشت. علاوه ‌بر اين، گوارش پذيري ماده خشك، ماده آلي، پروتئين، الياف شوينده اسيدي در تيمار با نشاسته زياد، نسبت به دو تيمار ديگر زيادتر بود. همچنين گوارش پذيري الياف شوينده خنثي در تيمار شاهد نسبت به تيمار تفاله چغندر قند زيادتر بود. زمان نشخوار در تيمار شاهد نسبت به تيمار تفاله چغندر قند و ملاس كاهش يافت. به طور كلي، استفاده از محصول اوره آهسته رهش مورد استفاده تنها سطح اوره خون را در مقايسه با اوره معمولي كاهش داد. همچنين استفاده از منابع قندي (ملاس) بجاي نشاسته مي‌تواند منجر به حفظ عملكرد گاوهاي شيري شود.

215879

علوم دامي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

حسن رفيعي، ابراهيم قاسمي ، فرزاد هاشم زاده

مهدي دهقان ، مهدي كاظمي، احمد رياسي

غلامرضا قرباني