فهم تجربه كاركنانِ سازمان‌هاي دولتي ايران از پديده سرايت هيجاني

مديريت دولتي گرايش مديريت رفتار سازماني

6/14/2022 12:00:00 AM

هيجانات و احساسات افرادي كه در تعامل با يكديگر هستند، منجر به شكل‌گيري مجموعه رفتارها و اعمالي خواهند شد كه همگي بر دنيا تاثير مي‌گذارند. يكي از موضوعاتي كه زندگي كاري كاركنان در سازمان‌ها را تحت تاثير قرار مي‌دهد، پديده سرايت هيجاني مي‌باشد. سرايت هيجاني، به اين موضوع اشاره دارد كه هيجانات و احساسات افراد در محيط‌هاي كاري و سازماني به يكديگر منتقل مي‌شود و بر رفتار و عملكرد آن‌ها تاثير مي‌گذارد. اما در زمان بحران افراد بيش‌تر در معرض سرايت هيجاني قرار مي‌گيرند. در عصر حاضر، همه‌گيري ويروس كوويد 19چنين بحراني است كه موجب اشتراك‌گذاري هيجانات ميان افراد و ايجاد جو احساسي در محيط كاري و جامعه مي‌شود. از اين رو، اين پژوهش با هدف فهم تجربه زيسته كاركنانِ سازمان‌هاي دولتي ايران از پديده سرايت هيجاني در دوران همه‌گيري كوويد 19 صورت پذيرفت. جامعه مورد مطالعه شامل كليه كاركنان سازمان‌هاي دولتي ايران و نمونه پژوهش به روش هدفمند از اين افراد بود. پژوهش حاضر، بر اساس نوع هدف بنيادي به لحاظ روش كيفي از نوع پديدارشناسي و از نظر رويكرد استقرايي است. به منظور جمع‌آوري داده‌هاي كيفي از ابزار مصاحبه و به منظور تجزيه و تحليل داده‌هاي مصاحبه از رويكرد كلايزي (1978) استفاده شده است. هم‌چنين، اعتمادپذيري يافته‌هاي پژوهش، از طريق چهار استراتژي؛ باورپذيري، اتكاپذيري، انتقال‌پذيري، و تصديق‌پذيري مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصل از تحليل داده‌ها نشان داد كه بخشي از درون‌مايه‌هاي استخراج شده نظير برون‌گرايي، بدتنظيمي هيجاني، عدم ذهن ‌آگاهي، گشودگي به تجربه، توافق‌پذيري، همدلي، صميميت بين افراد، تعاملات ميان‌فردي، وابستگي متقابل وظايف ميان واحدها، جو احساسي در سازمان، مولفه‌هاي فرهنگ سازمان و مولفه‌هاي ساختار سازمان پيشايندهاي سرايت هيجاني را تشكيل مي‌دهند. بخش ديگري از درون‌مايه‌ها نظير ماهيت و كيفيت هيجان، ويژگي‌هاي فردي فرستنده و گيرنده هيجان و ويژگي‌‌هاي شغلي و سازماني به عنوان تسهيل كننده‌ها و بازدارنده‌هاي سرايت هيجاني عمل مي‌كنند و از طرفي سرايت هيجاني مي‌تواند پيامدهايي نظير اختلالات رواني و نشانه‌هاي آن، هيجانات منفي، تغييرات منفي فيزيولوژيكي، تحليل رفتگي شغلي، ارتباط گريزي، از كوره در رفتن در محيط كار، سرايت هيجانات منفي به خانواده و تعارضات خانوادگي را به دنبال داشته باشد. علاوه‌بر اين، يافته‌هاي ما نشان داد كه سرايت هيجاني نه‌تنها به حوزه فردي محدود نمي‌شود بلكه مي‌تواند سازمان‌ها، ارباب رجوع و خانواده را نيز تحت تاثير قرار دهد و ما در پژوهش خود، به اين نتيجه رسيديم كه سرايت هيجاني در محيط كار مي‌تواند به خانواده نيز نفوذ كند و زمينه انتقال هيجانات و بروز تعارضات در خانواده را فراهم آورد. در نهايت نيز، بر اساس يافته‌هاي پژوهش پيشنهادهايي ارائه گرديد.

216435

دانشگاه اردکان

گل وردي مهدي Golverdi Mehdi