بررسي ويژگي هاي ماكروسكوپي، ميكروسكوپي و فيزيكوشيميايي تعدادي از گياهان دارويي خانواده نعنا در عطاري هاي سطح شهر رشت در سال 1401

رشت

چكيده مقدمه: عطاري ها از مراكز مهم تهيه گياهان دارويي هستند. شناسايي قسمت هاي گياهي خشك و پودر شده كه در عطاري ها به فروش مي رسند معمولا دشوار است زيرا بسياري از مشخصات تشخيصي مفيد آن ها طي فرآيند خشك كردن، خرد يا پودر شدن از بين مي رود. هم چنين با توجه به روش هاي نامناسب در جمع آوري، طي فرآوري و نگه داري بسياري از گياهان دارويي و عدم بسته بندي مناسب، ممكن است كيفيت آن ها تحت تاثير قرار بگيرد. زمينه و هدف: هدف اين مطالعه بررسي ويژگي هاي ماكروسكوپي، ميكروسكوپي و فيزيكوشيميايي 5 گياه از خانواده نعناعيان شامل نعنا، رزماري، مرزنگوش، آويشن و مريم گلي در عطاري هاي سطح شهر رشت در سال 1401 مي باشد. مواد و روش ها: تعداد 8 نمونه از هريك از گياهان نعنا، رزماري، مرزنگوش، آويشن و مريم گلي به طور تصادفي جمع آوري شدند. نمونه ها (جمعا 40 نمونه) مورد ارزيابي و بررسي ماكروسكوپي و ميكروسكوپي قرار گرفتند و تركيبات موجود در نمونه ها با استفاده از عصاره گيري و سپس كروماتوگرافي لايه نازك (TLC) به صورت كيفي شناسايي و با پيك و Rf نمونه هاي مرجع در فارماكوپه ها مقايسه گرديدند. كيفيت گياهان نيز با استفاده از روش هاي فيزيكوشيميايي از جمله درصد رطوبت، خاكستر تام و نامحلول در اسيد و Foreign matter سنجيده شد و اطلاعات بدست آمده توسط نرم افزار spss نسخه 26 آناليز آماري شدند. نتايج: بر اساس نتايج اين مطالعه، به غير از نمونه هاي نعنا، در عرضه ساير نمونه ها تقلبات و جانشيني هايي مشاهده گرديد؛ به گونه اي كه در برخي از عطاري ها گياه دم اسب به جاي رزماري، گياه Nepeta به جاي مرزنگوش، گياهان آويشن شيرازي و آويشن كوهي به جاي گونه اصلي آويشن ((Thymus vulgaris و گونه هاي فلوميس به جاي گياه مريم گلي عرضه مي شدند. نتايج ارزيابي پارامترهاي فيزيكوشيميايي مورد بررسي نيز حاكي از آن بود كه به ترتيب23،7،6،10 نمونه از حداكثر مقدار مجاز درصد رطوبت، خاكستر تام، خاكستر نامحلول در اسيد و Foreign matter بالاتر بودند. نتيجه گيري: با توجه به وجود تقلبات و جانشيني ها در عرضه برخي از گياهان دارويي مورد بررسي در اين مطالعه و هم چنين بالاتر بودن برخي از پارامترهاي فيزيكوشيميايي از حد مجاز اعلام شده، لازم است تا سياست هاي نظارتي دقيق تري بر عرضه نمونه هاي گياهي در عطاري ها لحاظ گردد.

217030

علوم پزشكي گيلان