تهيه ي فرمولاسيون و بررسي خصوصيات فيزيكوشيميايي يك شكل دارويي خوراكي مايع از گياه گلپر

رشت

مقدمه: گلپر با نام علمي Heracleum persicum Desf. ex Fisher متعلق به خانواده Umbelliferae (Apiaceae) مي باشد كه در كشور ما در نواحي شمالي البرز، گچسر، شميرانات، در ارتفاعات 1500 متري و بالاتر از آن رويش دارد. گلپر از ديرباز در طب سنتي براي درمان بيماري هاي گوارشي مانند نفخ و سوء هاضمه استفاده مي شده است. ميوه گلپر حاوي كومارين و فلاونوئيد بوده و اسانس ميوه حاوي استرهاي آليفاتيك همچون هگزيل بوتيرات و اوكتيل استات است. با اين وجود تاكنون در ايران فرآورده دارويي واحد از از اين گياه توليد نشده است، لذا در مطالعه ي حاضر تهيه فرمولاسيون خوراكي مايع از اين گياه مورد بررسي قرار گرفته و پايداري فيزيكوشيميايي فرمولاسيون تهيه شده سنجيده شد. مواد و روش ها: گياه گلپر درتابستان سال 1401 در ارتفاع 1800 متري ماسوله جمع آوري شد. اسانس گيري از ميوه هابه روش تقطير با آب در دستگاه كلونجر انجام شد. سپس تركيبات موجود در اسانس با استفاده از روش GC-MS، شناسايي و تعيين مقدار شدند. عصاره گيري از ميوه گياه با اتانول 70% به روش ماسراسيون انجام شد. در ادامه، ميوه گياه از نظر مقدار آب موجود، خاكستر تام و نامحلول در اسيد مورد بررسي قرار گرفته و تست هاي كيفي شناسايي تركيبات مؤثره انجام شد و نيز مقادير فنول و فلاونوئيد تام موجود در گياع تعيين گرديد. بر اساس مطالعات پيش فرمولاسيون ، فرمولاسيون الگزير از اين گياه انتخاب و تهيه شد. در ادامه، فرمولاسيون تهيه شده از نظر خواص ارگانولپتيك، ويسكوزيته، پايداري فيزيكوشيميايي، pH و مقدار فنل تام بررسي شد. يافته ها: بازده عصاره گيري ميوه گياه گلپر برابر با 93/17% بود. بازده اسانس گيري ميوه گياه گلپر 7/3% و مقدار آب موجود در ميوه گياه 2/%2 بود. ميزان خاكستر تام و ميزان خاكستر نامحلول در اسيد در ميوه گياه به ترتيب برابر با 5/5% و 77/1% بود. بر اساس تست هاي تشخيص كيفي، ميوه گياه حاوي فلاونوئيد، كومارين و تانن بود. مقدار پلي¬فنل تام در ميوه گياه برابر با 65/%69 وزني – وزني بر حسب گاليك اسيد بود. مقدار فلاونوئيد تام در ميوه گياه برابر با 64/0% وزني – وزني بر حسب ايزوكوئرستروزايد بود. فرمولاسيون الگزير تهيه ¬شده از ميوه گياه، از نظرخواص ارگانولپتيك، ويسكوزيته، pH و مقدار فنل تام مورد قبول واقع شد. نتيجه گيري: با توجه به حضور تركيبات كوماريني در گياه گلپر و كاربرد آن در بيماري هاي گوارشي و همچنين مقبوليت فرمولاسيون تهيه شده از نظر خواص ارگانولپتيك، ويسكوزيته، پايداري فيزيكوشيميايي، pH و مقدار فنل تام، اين فرمولاسيون مي تواند به عنوان فرآورده گياهي در درمان بيماري هاي گوارشي از جمله نفخ گوارشي مورد استفاده قرار گيرد.

217274

علوم پزشكي گيلان