بررسي عملكرد ريوي مبتلايان به آسم و بيماري انسدادي مزمن ريوي بدنبال ابتلا به كوويد 19 در بيماران مراجعه كننده به مركز آموزشي درماني رازي و كلينيك هاي فوق تخصصي ريه رشت در سال 1400

رشت

مقدمه: از زمان شروع پاندمي كوويد-19، اين بيماري مهم¬ترين نگراني جامعه بهداشت جهاني بوده است. با اين¬حال، مطالعات انجام شده در زمينه¬ي پيامدهاي اين بيماري در بيماران بهبود يافته در دراز مدت پس از ترخيص محدود بوده است. اگرچه اكثر اين بيماران ظرف مدت دو هفته بهوبد مي¬يابند، اما امكان ايجاد سندرم ديسترس حاد تنفسي و نارسايي ارگان¬ها و عوارض درازمدت در برخي بيماران وجود دارد. مطالعات متعددي نشان داده¬اند كه اين ويروس در درجه اول به سلول¬هاي اپيتليالي ريه حمله مي¬كند و آسيب ريوي ناشي از آن مي¬تواند ماه¬ها و حتي سال¬ها باقي بماند. اين مطالعات توصيه مي¬كنند كه تست¬هاي عملكردي ريه در بيماران بهبوديافته از كوويد-19 نيز همانند ساير پنوموني¬هاي آتيپيك انجام شود. آسم و بيماري انسدادي مزمن ريوي (COPD)، بيماري¬هاي التهابي بسيار شايع مجاري هوايي هستند. بررسي¬هاي عملكرد ريوي براي تشخيص و ارزيابي شدت بيماري¬هاي تنفسي ضروري است و در پيگيري پيشرفت آن¬ها مفيد مي¬باشد. از سوي ديگر، ويروس¬هايي كه سيستم تنفسي را آلوده مي¬كنند عوامل خطر براي تشديد آسم و COPD هستند و حتي عفونت هاي ويروسي تنفسي زودرس ممكن است منجر به ايجاد آسم شوند. با توجه به ناشناخته بودن كوويد-19 و تاثير آن بر بيماري¬هاي زمينه¬اي ريوي، و اهميت توجه به عملكرد تنفسي بيماران مبتلا به بيماري آسم و COPD، هدف از اين مطالعه، تعيين عملكرد ريوي مبتلايان به آسم و COPD بدنبال ابتلا به كوويد-19 مي¬باشد. مواد و روش¬ها: طي اين مطالعه طولي گذشته¬نگر، اطلاعات 266 بيمار شامل بيماران مبتلا به كوويد-19 با سابقه بيماري آسم و COPD كه طي سال¬هاي 1399 و 1400 به مطب فوق تخصص ريه و بيمارستان رازي شهر رشت مراجعه كرده، درمان روتين بيماري آسم و COPD را دريافت نموده و براساس پروتكل كشوري تحت درمان كوويد-19 قرار گرفتند و بيماران مبتلا به كوويد-19 بدون سابقه بيماري آسم و COPD به عنوان گروه شاهد، جمع¬آوري شد. معيار ورود به اين مطالعه داشتن حداقل دو نوبت اسپيرومتري و يا تست پياده روي 6 دقيقه¬اي (6MWT) بوده است و بيماراني كه در طي پيگيري يك ساله فوت شدند، از اين مطالعه خارج شدند. اطلاعات بيماران شامل سن، جنس، محل زندگي، شغل، شاخص توده بدني (BMI)، سابقه مصرف سيگار، بيماري همراه، مقادير تست اسپيرومتري، نتيجه 6MWT، مسافت طي شده، توقف تست، سچوريشن اكسيژن قبل و بعد از شروع تست و فاصله زماني ترخيص تا مراجعه، براساس پرونده بيماران، و خودارزيابي بيماران از تاثير كوويد-19 بر سلامتي آنان با استفاده از معيار CAT score در هر دو گروه مطالعه، ACT در مبتلايان به آسم و mMRC در مبتلايان به COPD بررسي شد. سرانجام، داده¬هاي جمع¬آوري شده، كدبندي شده و با نرم¬افزار SPSS نسخه 26 تحليل شد. نتايج: براساس نتايج اين مطالعه، ميانگين سن بيماران 1/14 ± 7/51 سال بود. 51% نمونه¬ها زن بودند. فشار خون بالا و ديابت شايع¬ترين بيماري زمينه¬اي بوده و اكثر بيماران چاق بودند. 8/9% بيماران سابقه مصرف سيگار داشتند كه اين ميزان در گروه آسم و COPD بيش¬تر بود. درصد 6mwt مثبت در بيماران آسم و copd در زمان ترخيص بيش¬تر بود و اين بيماران مسافت كم¬تري را پيموده بودند. در بررسي¬هاي اسپيرومتري بيماران، از پيگيري اول تا دوم و سوم، FEV1 در گروه آسم و copd افزايش و FEV1/ FVC در گروه شاهد كاهش مي¬يابد. هم¬چنين، CAT score در پيگيري اول و دوم، در گروه آسم و copd بدتر از گروه شاهد مي¬باشد؛ اما نهايتاً، در هر دو گروه مورد مطالعه، خودارزيابي بيماران با استفاده از هر سه پرسش¬نامه، روند بهبود معني¬داري را نشان مي¬دهد. نتيجه¬گيري: برخلاف انتظار، بيماران مبتلا به آسم و COPDدر خطر بالاتري نسبت به جمعيت عمومي از نظر تشديد تست¬هاي عملكرد ريوي و ظرفيت فعاليتي بدنبال ابتلا به كوويد-19 قرار ندارند. و بهبودي قابل ملاحظه¬اي در تنگي نفس و تست¬هاي خود ارزيابي بيماران وجود داشته است. با اين حال، نتايج تست پياده روي شش دقيقه¬اي و تست¬هاي خودارزيابي در زمان ترخيص در اين بيماران بدتر از گروه شاهد بوده است كه مي¬تواند به دليل تشديد بيماري به دنبال ابتلا به يك عفونت ويروسي باشد. در نتيجه، توصيه مي¬شود اين بيماران از نظر نياز به بازتواني ريوي، جهت پيشگيري ازعوارضي چون فيبروز ريه، ارزيابي شوند. كليد واژه: كوويد-19، آسم، بيماري انسدادي مزمن ريوي، اسپيرومتري، تست پياده¬روي 6 دقيقه¬اي، CAT score ،mMRC، ACT

218117

علوم پزشكي گيلان