تاثير پراكسيد هيدروژن بر تنش گرمايي كوتاه مدت در گياه توت فرنگي رقم كاماروسا

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

تنش گرمايي از مهمترين پديده‌هاي آب و هوايي است كه باعث آسيب مخرب به بسياري از محصولات كشاورزي از جمله توت فرنگي شده است. تنش گرمايي تمام جنبه‌هاي رشد و متابوليسم گياه مانند جوانه¬زني بذر، فتوسنتز، بيان ژن و تجمع متابوليت‌ها را تحت تاثير قرار مي‌دهد. سطوح بالاي واحد‌هاي گرمايي تاثير منفي بر فعاليت آنزيم‌ها و فتوسنتز دارد كه منجر به توليد گونه‌هاي فعال اكسيژن مي‌شود. توت فرنگي(Fragaria × ananassa Duch.) يكي از محصولات با بيشترين پراكنش در جهان است. در بسياري از كشورها با آب و هواي معتدل و نيمه گرمسيري حتي در مناطق گرمسيري در ارتفاعات بالا كشت مي شود. ميوه توت فرنگي به خاطر طعم، مزه و ظاهر منحصربه فرد مورد توجه زيادي است. توت فرنگي داراي تركيب هاي سودمند مانند آنتوسيانين، اسيد آسكوربيك و همچنين ويژگي‌هاي آنتي اكسيداني بسيار ارزشمند مي‌باشد توت فرنگي به عنوان گياه حساس به دما طبقه بندي مي‌شود و در سال¬هاي اخير افزايش دماي كره‌ي زمين عملكرد توت فرنگي را كاهش داده است. بنابراين توسعه روش‌هايي به منظور افزايش تحمل گياهان به تنش گرمايي ضروري مي‌باشد و هم اكنون توجه زيادي را به خود جلب كرده است. از راهكار‌هاي افزايش تحمل به تنش در گياهان مي‌توان به مواردي مانند مهندسي ژنتيك، اصلاح سنتي، انتخاب گياهان برتر در شرايط درون شيشه¬ايي، استفاده از مواد شيميايي و استفاده از تنظيم كننده¬هاي رشد اشاره كرد. پراكسيد هيدروژن مايعي روشن و كمي غليظ¬تر از آب كه به عنوان يك سيگنال سلولي درگير در رشد و توسعه گياهان شناخته مي‌شود. نقش پراكسيد هيدروژن در مكانيسم‌هاي دفاعي گياهان تحت تنش‌هاي غير زيستي نشان مي‌دهد كه اين تركيب مي‌تواند اثرات تنش گرمايي را در گياهان كاهش دهد. بنابراين آزمايشي در شرايط گلخانه‌اي براي پاسخ دادن به اينكه آيا كاربرد پراكسيد هيدروژن سبب محافظت از گياهان توت فرنگي در شرايط تنش گرمايي مي‌شود طراحي شد تيمار¬ها شامل 3سه سطح گرمايي (25، 35 و 40 درجه سلسيوس) و چهار غلظت پراكسيد هيدروژن ( 0، 1، 5 و 10 ميلي مولار) بود. آزمايش به صورت فاكتوريل 4×4 در قالب طرح كامل تصادفي با چهار تكرار انجام شد. نتايج نشان داد تنش گرمايي سبب افزايش غلظت پرولين و كاهش محتواي نسبي كلرفيل و محتواي نسبي آب در برگ‌هاي گياه توت فرنگي شد. كاربرد خارجي پراكسيد هيدروژن به ويژه در غلظت هاي بالاتر باعث افزايش معني¬دار محتواي پرولين شد. پراكسيد هيدروژن به وسيله¬ي جلوگيري از كاهش محتواي نسبي كلروفيل، شاخص فلورسانس كلروفيل و محتواي نسبي آب سبب كاهش صدمات ناشي از تنش گرمايي شد. تنش گرمايي باعث افزايش فعاليت آنزيم¬هاي آنتي اكسيداني (كاتالاز، گايكول پراكسيداز، آسكوربات پراكسيداز و سوپراكسيد ديسموتاز) در برگ ها شد كاربرد خارجي پراكسيد هيدروژن ب¬خصوص در غلظت هاي بالاتر فعاليت سوپراكسيد ديسموتاز ،كاتالاز، گايكول پراكسيداز و آسكوربات پراكسيداز را در مقايسه با شاهد به طور معني داري افزايش داد.

220299

علوم باغباني

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان