اثرات كاربرد حشره كش ها بر تركيب گونه اي و فراواني تريپس ها (Thysanoptera) در مزارع پياز و بادمجان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده تريپس¬ها از راسته بال‌ريشكداران(Thysanoptera) از آفات مهم گياهي محسوب مي‌شوند كه به انواع محصولات زينتي و كشاورزي حمله كرده و خسارت قابل‌توجهي وارد مي‌كنند. در حال حاضر اصلي¬ترين روش مبارزه با اين آفت استفاده از حشره¬كش¬ها است. استفاده از حشره¬كش¬ها در سيستم¬هاي كشاورزي، يكي از عواملي است كه مي¬تواند تركيب گونه¬اي تريپس-ها را تغيير دهد. تفاوت در حساسيت به حشره¬كش¬ها ممكن است جايگزين شدن يك گونه با گونه ديگر را افزايش دهد. در اين مطالعه در چندين آزمايش مزرعه‌اي، اثرات پنج حشره¬كش رايج يعني ايميداكلوپريد، پروفنوفوس، سايپرمترين، ماترين، فلونيكاميد و شاهد (آب)، بر تركيب و فراواني گونه¬اي تريپس¬ها و عملكرد دو محصول پياز و بادمجان در سال¬هاي 1400 و 1401 در اصفهان مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد، تركيب گونه¬اي تريپس¬ها در مزارع پياز و بادمجان تحت تأثير حشره¬كش¬هاي مورد استفاده قرار نگرفت. در اين تحقيق از مزارع پياز فقط Thrips tabaci و از مزارع بادمجان فقط Frankliniella occidentalis مشاهده و ثبت شد. تأثير حشره‌كش‌هاي منتخب بر فراواني جمعيت تريپس‌هاي بالغ و نابالغ در مزرعه پياز نشان داد كه در بهار سال 1400، حشره¬كش ماترين با 75/70 درصد كاهش، بيشترين ميزان كاهش را بر جمعيت حشرات نابالغ ايجاد كرد، در حالي كه حشره¬كش¬هاي پروفنوفوس و ماترين با 09/78 و 93/77 درصد كاهش نسبت به شاهد، مؤثرترين حشره‌كش‌ها بر فراواني حشرات بالغ بودند. در پاييز 1400، حشره¬كش¬هاي فلونيكاميد، سايپرمترين و پروفنوفوس به ترتيب 07/54، 32/51 و 55/47 درصد، جمعيت حشرات بالغ را نسبت به شاهدكاهش دادند و حشره¬كش پروفنوفوس با 31/78 درصد كاهش، مؤثرترين تيمار بر تراكم حشرات نابالغ بود. در بهار 1401، حشره¬كش¬هاي ماترين و پروفنوفوس با 19/48 و 06/41 درصد كاهش بر جمعيت حشرات بالغ و حشره¬كش پروفنوفوس با 28/53 درصد كاهش بر فراواني حشرات نابالغ، بيشترين تأثير را بر جمعيت تريپس پياز نسبت به شاهد نشان دادند. در بهار 1400، حشره¬كش ماترين و پروفنوفوس به ترتيب با 10/38 و 45/27 درصد و در پاييز 1400، حشره¬كش ماترين با 55/65 درصد، ميزان عملكرد پياز را افزايش دادند و در بهار 1401 دو حشره¬كش¬هاي فلونيكاميد و ماترين به ترتيب با 55/9 و 09/9 درصد، بيشترين ميزان افزايش عملكرد را نسبت به تيمار شاهد ايجاد كردند. با محاسبه هزينه¬هاي صرف شده براي كنترل شيميايي، عملكرد اقتصادي محصول نيز محاسبه شد. بيشترين عملكرد اقتصادي با كاربرد حشره¬كش ماترين در بهار و پاييز 1400 و حشره¬كش¬هاي فلونيكاميد و ماترين در بهار 1401 به دست آمد. نتايج به‌دست‌آمده درمطالعه صورت گرفته در مزرعه بادمجان نشان داد كه حشره¬كش¬هاي فلونيكاميد، ماترين و پروفنوفوس به ترتيب با 70، 92/60 و 54/59 درصد كاهش، بيشترين تأثير را بر جمعيت تريپس بالغ داشتند و تمامي حشره‌كش‌هاي استفاده شده، بر جمعيت حشرات نابالغ تريپس غربي گل مؤثر بودند. بررسي جنبه هاي اقتصادي كنترل شيميايي تريپس در محصول بادمجان نيز نشان داد كه عملكرد محصول با كاربرد حشره¬كش¬هاي فلونيكاميد، پروفنوفوس و ماترين به ترتيب 22/86، 95/84 و 90/71 درصد نسبت به شاهد افزايش داشت. همچنين مشخص شد كه با كاربرد حشره‌كش‌ها، شدت خسارت وارده به ارزش بازاريابي بادمجان كاسته شد، به‌طوري‌كه بدون تيمار حشره‌كش (شاهد) شاخص شدت خسارت 07/3 درصد بود، اما در تيمارهاي حشره‌كش اين شاخص از 25/2 تا 70/2 درصد متغير بود.

220491

حشره شناسي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان