بررسي ارتباط بين اثرات روانشناختي COVID-19 و عملكرد محافظتي سالمندان مراجعه كننده به كلينيك تخصصي بيمارستان پيروز لاهيجان در سال 1400-1401

لنگرود

چكيده مقدمه: دوره ي سالمندي با بيماري هاي مزمن و مشكلات بسيار در وضعيت سلامتي و اجتماعي همراه مي باشد. به دنبال شيوع پاندمي كوويد-19 در جهان طيف گوناگوني از عوارض رونشناختي همچون ترس و اضطراب در افراد به ويژه در سالمندان مشاهده شد كه به مشكلات اين دوره اضافه كرده است. تنها راه كنترل شيوع اين پاندمي رعايت پروتكل ها و موازين بهداشتي مي باشد. با توجه به تحقيقات محدود در زمينه ي آثار روانشناختي كوويد-19 و عملكرد محافظتي سالمندان در استان گيلان به عنوان سالمندترين استان كشور، اين پژوهش با هدف تعيين ارتباط بين اثرات روانشناختي كوويد-19 و عملكرد محافظتي سالمندان در سال1401-1400 انجام شد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر يك مطالعه مقطعي-تحليلي بود كه بر روي 153 سالمند مراجعه كننده به كلينيك تخصصي بيمارستان پيروز به صورت در دسترس انجام شد. ابزار هاي پژوهش شامل مشخصات جمعيت شناختي، AMTS (جهت ارزيابي وضعيت شناختي)، ابزار IES-R (جهت بررسي و سنجش آثار روانشناختي پاندمي كرونا بر روي افراد) و پرسش نامه ي عملكرد محافظتي بود. پايايي ابزار IES-R و پرسشنامه ي عملكرد محافظتي با استفاده از ضريب آلفاي كرونباخ محاسبه و به ترتيب 82/0 و 70/0 گزارش گرديد. داده ها توسط نرم افزار آماري SPSS نسخه ي 16 جمع آوري و تحليل شد. نرماليتي توسط آزمون كولموگروف-اسميرنوف سنجيده شد و به دليل وجود عدم نرماليتي از ضريب همبستگي اسپيرمن. كليه محاسبات با در نظر گرفتن سطح معني داري (05/0>P) انجام شد. نتايج: يافته‌ها نشان داد كه اكثر نمونه‌هاي موردپژوهش (2/58 %) در دامنه سني بين 60 تا 74 سال ( سالمند جوان) قرار داشتند. از نظر جنسيت، اكثر نمونه هاي مورد پژوهش (13/60 %) زن و از لحاظ وضعيت تأهل، اكثر آنها (24/71 %) متأهل بودند. همچنين يافته‌ها بيانگر آن بود كه اكثريت نمونه هايي كه از نظر آثار روانشناختي در سطح طبيعي قرار داشتند، در دامنه ي سني 60 تا 74 سال (26/20%)، مونث (41/29%) بوده و واكسن كرونا دريافت كرده بودند (01/49 %) و به طور كلي 67/49%از افراد در سطح طبيعي از آثار روانشناختي كوويد-19 قرار داشتند. از نظر ميزان عملكرد محافظتي، سالمنداني كه در دامنه ي سني 75 تا 90 سال قرار داشتند، داراي بيشترين ميانگين نمره عملكرد محافظتي (87/10±120) بودند. بيشترين ميانگين نمره عملكرد محافظتي به زنان (87/10± 25/121) اختصاص داشت. يافته‌ها نشان داد كه ضريب همبستگي بين عملكرد محافظتي و اثرات روانشناختي كوويد-19 (070/0-) بود و اين همبستگي از نظر آماري معنا دار نبود(05/0 < p). نتيجه گيري: براساس نتايج اين مطالعه، اكثريت سالمندان از نظر آثار روانشناختي در سطح طبيعي قرار داشتند. بيشترين ميزان رعايت عملكرد محافظتي به زنان اختصاص داشت. بنابراين برنامه ريزي براي بكارگيري استراتژي هاي مناسب در جهت ترغيب مردان سالمند براي رعايت بيشتر رفتارهاي محافظتي توصيه مي شود تا ضمن كنترل بيماري كوويد-19 ، آثار روانشناختي آن كاهش يافته و سلامت افراد سالمند ارتقاء يابد. بين اثرات روانشناختي كوويد-19 و عملكرد محافظتي سالمندان در مطالعه حاضر ارتباطي مشاهده نشد. انجام مطالعات بيشتر در اين زمينه توصيه مي شود. كلمات كليدي: اثرات روانشناختي، عملكرد محافظتي، سالمندي، كوويد- 19

220755

علوم پزشكي گيلان