تنوع ژنتيكي و ساختار جمعيتي در گياه خارمريم براساس نشانگرهاي مولكولي SCoT و SRAP

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

خارمريم (Silybum marianum) گياهي علفي، خاردار، بدون كرك، يكساله يا دوساله از خانواده كاسني مي‌باشد. سيليمارين كه تركيبي از انواع فلاونوليگنان‌ها است، به‌عنوان ماده مؤثره اين گياه شناخته مي‌شود. اين گياه يكي از گياهان دارويي با خصوصيت دارويي منحصر به فرد در درمان بيمارهاي كبدي است و در گذشته براي درمان بيماري‌هاي مرتبط با صفرا و همچنين مسموميت حاد ناشي از مصرف قارچ‌هاي سمي مورد استفاده قرار مي‌گرفت. علاوه بر اين، در درمان بيماري‌هاي مختلفي از جمله بيماري‌هاي هپاتيت، ديابت، بيماري‌هاي قلب و عروق، سرطان و چربي خون بسيار مؤثر مي‌باشد. در طب سنتي نيز در درمان انواع بيماري‌ها از ريشه و اندام هوايي خارمريم كه داراي طعمي تلخ و اثر اشتهاآور است، بهره مي‌برند. با وجود اهميت اقتصادي و دارويي اين گياه، مطالعات مولكولي محدودي به منظور بررسي تنوع ژنتيكي خارمريم صورت گرفته است. در اين پژوهش براي بررسي تنوع ژنتيكي خارمريم از نشانگرهاي مولكولي SCoT و SRAP كه نواحي بيان شونده ژنوم را مورد هدف قرار مي‌دهند، استفاده گرديد. يازده تركيب آغازگري SRAP و سيزده آغازگر SCoT بر روي 30 اكوتيپ خارمريم به ترتيب 103 و 165 نوار تكثير نمودند كه از اين تعداد، به ترتيب % 04/61 و % 88/73 چندشكلي نشان دادند. ميانگين محتواي اطلاعات چندشكل براي تركيب آغازگر SRAP، 407/0 و براي آغازگر SCoT، 426/0 محاسبه شد. تجزيه خوشه‌اي با استفاده از ضريب تشابه راسل و رائو و الگوريتم UPGMA با ضريب همبستگي كوفنتيك 91/0 براي نشانگر SRAP و 87/0 براي نشانگر SCoT و 90/0 براي تركيب SCoT و SRAP انجام شد كه تا حدودي بيانگر تفكيك جمعيت‌هاي مختلف بود. نتايج حاصل از نشانگر SRAP (138/0(Fst= و نشانگر ) SCoT 103/0(Fst= و تركيب SCoT و SRAP (115/0(Fst= بيان كننده تنوع ژنتيكي و جريان ژني نسبتاً بالا در بين جمعيت‌هاست. به اين ترتيب كه Nm در مورد نشانگر SRAP، 56/1 و در مورد نشانگر SCoT، 18/2 و تركيب SCoT و SRAP، 02/2 محاسبه گرديد. مشاهده درصد تنوع جمعيت‌ها نشان دهنده وجود منبع ژرم‌پلاسم غني جهت استفاده در برنامه‌هاي اصلاحي است. از طرفي نتايج حاصل از بررسي ساختار جمعيت‌ها با استفاده از نرم‌افزار Structure حاكي از تبادل ژنتيكي فراوان و اختلاط جمعيت‌ها مي‌باشد. به طور كلي نتايج نشان مي‌دهند كه طبقه بندي اكوتيپ‌هاي خارمريم مستقل از منشأ جغرافيايي آن‌ها است.

223706

بيوتكنولوژي كشاورزي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان