تعيين كارايي حذف ديكلوفناك سديم و كاربامازپين توسط پروكسي مونوسولفات فعال شده با نانوذره بيسموت فسفات از محلول¬هاي آبي

: دانشكده بهداشت

چكيده: هدف: هدف از اين مطالعه بررسي تعيين كارايي حذف ديكلوفناك سديم توسط پروكسي مونوسولفات فعال شده با نانوذره بيسموت فسفات تحت تابش نورمرئي بود. مواد و روش¬ها: سنتزنانوبيسموت فسفات از روش هيدروترمال استفاده شد. كاربامازپين و ديكلوفناك سديم در 6 غلظت درمحدوده¬ي 100-10 ميلي¬گرم برليتر، PMSدر 6 غلظت درمحدوده¬ي 07/0-02/0 و BiPo4 در 5 غلظت درمحدوده¬ي 05/0-01/0 ميلي¬گرم بر ليتر مورد استفاده قرارگرفت. pH درمحدوده¬ي 11-5، زمان تماس درمحدوده¬ي 60-0 بررسي شد. جهت قرائت نمونه¬هاي كاربامازپين و ديكلوفناك سديم از اسپكتروفتومتر DR-5000 ساخت كشور آمريكا به ترتيب در طول موج 310 و 265 نانومتر استفاده شد. به منظور تعيين ساختار سطحي كاتاليست-ها، آناليز ,FE-SEM براي تعيين فاز كريستال آناليز XRD و براي شناسايي مواد ناشناخته FT-IR انجام گرديد. يافته¬ها: طيف XRD بيسموت فسفات، بيسموت را در حالت 3 ظرفيتي و BiPo4 رابه صورت تك فاز نشان داد و هم¬چنين تبلور اين نانوكامپوزيت را خوب نشان داد. آناليز FE-SEM، اجزاء BiPo4 را به صورت ميله¬اي و تك فاز بلوري نشان داد. آناليز FT-IR بيسموت فسفات وجود پيك¬هاي مختلف را به دليل پيوند هيدروژني با گروه¬هاي هيدروكسيل و فاز شش ضلعي آن را نشان داد. در غلظت¬هاي10 ميلي¬گرم بر ليتر كاربامازپين و ديكلوفناك سديم، زمان ماند 60دقيقه، pH برابر9-7 و دوزهاي 05/0-01/0 ميلي¬گرم بر ليتر بيسموت فسفات و دوز 05/0 ميلي¬گرم بر ليتر پروكسي مونوسولفات، بهترين كارايي حذف در غلظت 02/0 ميلي¬گرم بر ليتر به دست آمد و راندمان حذف كاربامازپين و ديكلوفناك سديم به ترتيب برابر 4/86 و 8/98 درصد بود. با افزايش BiPo4 به 05/0 ميلي¬گرم بر ليتر، راندمان حذف كاربامازپين به 5/5 درصد و راندمان حذف ديكلوفناك سديم به 30 درصد كاهش يافت. بنابراين دوز بهينه¬ي BiPo4، مقدار 02/0 ميلي¬گرم بر ليتر تعيين گرديد. در شرايط بهينه فرآيند، در غلظت¬هاي10 ميلي¬گرم بر ليتر كاربامازپين و ديكلوفناك سديم در زمان ماند 60 دقيقه، دوز 05/0 ميلي¬گرم بر ليتراز پروكسي مونوسولفات و 02/0 ميلي¬گرم بر ليتر از BiPo4 در pH برابر با 7 و 9 كارايي حذف به ترتيب 9/99، 2/99 درصد بود. ميزان حذف كاربامازپين و ديكلوفناك سديم با استفاده از مدل¬هاي سينتيك درجه اول و سينتيك درجه دوم مورد بررسي قرار گرفت. نتايج بدست آمده نشان داد كه سينتيك حذف براي هر دو آلاينده از مدل درجه اول پيروي مي¬كند. دوز بهينه بيسموت فسفات 02/0 ميلي¬گرم بر ليتر بود و با افزايش دوز بيسموت فسفات راندمان حذف آلاينده¬ها كاهش يافت. كه علت آن¬را مي¬توان به افزايش كدورت محلول و كاهش ميزان نور مرئي مربوط دانست. هم¬چنين با افزايش غلظت پروكسي مونوسولفات راندمان حذف كاهش يافت. عدم افزايش كارايي حذف كاربامازپين و ديكلوفناك سديم با افزايش دوزPMS مربوط به كاهش بازده اكسيداسيون مي¬باشد كه با معرفي راديكال¬هاي توليدي، فعاليت كاتاليزوري را كاهش مي¬دهند. نتيجه¬گيري: نتايج اين مطالعه نشان داد پروكسي مونوسولفات فعال شده با نانو ذره بيسموت فسفات مي¬تواند به مقدار قابل قبول آلاينده¬هاي كاربامازپين و ديكلوفناك سديم را حذف نمايد. بنابراين اين فرآيند مي¬تواند گزينه مناسب اقتصادي براي حذف كاربامازپين و ديكلوفناك سديم از فاضلاب¬هاي بيمارستاني و پساب شركت¬هاي دارويي باشد. واژگان كليدي: نانو بيسموت فسفات، پروكسي مونوسولفات، نورمرئي، ديكلوفناك سديم، كاربامازپين

224132

علوم پزشكي گيلان