ارزيابي تأثير خشكسالي بر شرايط اقتصادي و اجتماعي روستاييان دهستان اسفندار شهرستان ابركوه

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي مرتع

كارشناسي ارشد

چكيده اگرچه ويژگي¬هاي خشكسالي به طور قابل‌توجهي از مكاني به مكاني ديگر فرق دارد اما كمابيش در همه نواحي اقليمي روي مي¬دهد و منجر به ايجاد عدم تعادل در وضعيت هيدرولوژي يك ناحيه مي¬شود. از آنجاكه اقتصاد اكثريت روستاهاي ايران به نحوي وابسته به منابع آب است، وقوع خشكسالي¬هاي اخير موجب بيكاري جوامع روستايي و در نهايت مهاجرت¬هاي روستايي- شهري گرديده است. در اين مطالعه با استفاده از روش اسنادي و پرسشنامه¬اي به بررسي اثرات اجتماعي و اقتصادي خشكسالي¬هاي اخير در دهستان اسفنداراستان يزد پرداخته شد كه از روستاها و آبادي¬هاي زيادي تشكيل شده كه سه روستاي مهم آن عبارتند از: اسفندآباد، اسدآباد و هاروني. نتايج حاصل از پرسشنامه نشان مي¬دهد درصد بسيار كمي از افراد در جواب به اين پرسش¬ها مخالف، كاملا مخالف و يا خنثي بوده¬اند بلكه درصد زيادي از آن¬ها كاملا موافق و يا موافق بوده¬اند كه اين بدان معنا است خشكسالي توانسته تاثيرات محيطي، اجتماعي و اقتصادي گسترده¬اي بر ساكنين روستاي اسفندار داشته باشد. يافته¬هاي بدست آمده از آزمون T تي تك نمونه‌اي براي سنجش اثرات متغيرهاي محيطي، اجتماعي و اقتصادي خشكسالي نشان مي‌دهد كه مقدار T بترتيب با اعداد، 4/11، 4/15و 4/17 و با سطح معنادراي صفر از مقدار معناداري تعريف شده يعني همان 05/0 كوچكتر بوده است (p.value<0.05) و بنابراين فرض محقق (پارامترهاي محيطي، اجتماعي و اقتصادي بررسي شده در تحقيق حاضر متاثر از رخداد خشكسالي بوده است) پذيرفته مي¬شود و فرض مخالف (پارامترهاي محيطي، اجتماعي و اقتصادي بررسي شده در تحقيق حاضر متاثر از رخداد خشكسالي نبوده است) رد مي¬گردد. نتايج رگرسيون گام به گام نشان مي¬دهد معيار محيطي كه اولين متغير به مدل بود داراي ضريب همبستگي 48/0 با خشكسالي است. در مرحله دوم، معيار اجتماعي وارد مدل شد كه مقدار همبستگي به 65/0 افزايش يافت و در مرحله سوم با ورود متغير اقتصادي، مقدار ضريب همبستگي به 75/0 افزايش يافت. نتايج بدست آمده نشان مي¬دهد كه با در نظر گرفتن زير معيارهاي اين سه معيار اصلي همبستگي¬ها افزايش مي¬يابد و تمامي اثرات خشكسالي پوشش داده مي¬شود و در نتيجه نتايج به واقعيت و نظر مردم نزديكتر مي¬شود. علاوه بر آنكه همبستگي و ضرايب تبيين افزايش مي¬يابد، خطاي معيار مدل نيز كاهش مي¬يابد. بنابراين در بررسي تاثيرات خشكسالي بر اهالي روستاهاي دهستان اسفندار بايد هر سه مولفه اقتصادي، اجتماعي و محيطي مورد بررسي قرار گيرد.

225221

مديريت مرتع

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان