اصلاح خواص آبدوستي پارچه پلي استر با پوشش سلولز حاصل از ضايعات ليفي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي نساجي

كارشناسي ارشد

اصلاحات پلي¬استر با روش¬هاي فيزيكي و شيميايي داراي معضلاتي شامل آلايندگي و تخريب محيط¬زيست هستند. بر همين اساس يافتن روش هاي نوين به منظور بهبود خواص آب¬خور شوندگي كالاي پلي¬استري با منابع تجديد پذير با منشا طبيعت مي¬تواند حايز اهميت بالايي باشد. سلولز و پنبه بر اساس منابع سازمان ملل از منابعي هستند كه در طرح آينده توسعه پايدار صنعت نساجي از جايگاه خاصي برخوردار هستند. بنابراين در اين پروژه استفاده از خمير سلولز ضايعاتي جهت اصلاح سطح كالاي پلي¬استري و بهبود خواص آب-خورشوندگي و راحتي آن بررسي گرديد. در اين راستا از پارچه پلي¬استر هيدروليز شده و پارچه پلي استر هيدروليز نشده استفاده گرديد. در بخش اول اين پروژه حلال مناسب جهت انحلال سلولز ضايعاتي و استفاده از آن در چرخه توليد انتخاب گرديد. بنابراين انحلال سلولز در محلول سود/اوره/تيواور با درصد وزني 8/8/6،5 انجام شد. در بخش دوم به منظور اصلاح سطح پلي¬استر، محلول سلولز با غلظت هاي %3 و %6 به روش پوشش¬كاري تيغه¬اي بر روي سطح كالا قرار گرفت. تاثير عمليات با استفاده از آزمون هاي ارتفاع فتيله اي شدن، جذب رطوبت، ميزان آب¬خورشوندگي و مقاومت الكتريكي پارچه مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه خواص آب¬خور شوندگي نمونه ي عمل شده با سلولز نسبت به نمونه خام بهبود يافته¬است. بدين صورت كه زمان آب¬خورشوندگي براي نمونه هيدروليز شده از 7 ثانيه با افزايش غظت سلولز به حدود 4 ثانيه، در نمونه هيدروليز نشده از 10 ثانيه به حدود 5 ثانيه و در پارچه پلي¬استر ديگر از 21 ثانيه به حدود 4 ثانيه كاهش يافته¬است. همچنين با توجه به اينكه ارتفاع فتيله¬اي شدن در نمونه¬ي هيدروليز شده و نمونه¬ي هيدروليز نشده تغيير چنداني نداشته اما در پارچه پلي¬استر ديگر ارتفاع فتيله¬اي شدن نمونه¬ي تكميل شده نسبت به نمونه¬ي شاهد آن تقريبا 2 برابر شده¬است. درصد جذب رطوبت نمونه¬ي شاهد هيدروليز شده از 35/0 به 8 درصد، در نمونه¬ي هيدروليز نشده¬ي شاهد از 19/0 به 94/4 درصد و در پارچه پلي¬استر ديگر از 2/0 به 5 درصد افزايش يافته¬است. با توجه به اينكه الياف پلي¬استر خواص آنتي¬استاتيك ضعيفي دارند، در اين پروژه مقاومت الكتريكي در اثر تكميل حدود 50 درصد كاهش داشته و بهبود يافته¬است. در مقايسه خواص پارچه هيدروليز شده و هيدروليز نشده مي¬توان بهبود بيشتري را در نمونه هيدروليز شده مشاهده كرد كه علت اين امر عمليات هيدروليزز قليايي و ايجاد گروه هاي عاملي و در نتيجه افزايش جذب مواد بر روي سطح پارچه است. ارزيابي تغييرات ساختاري به وجود آمده پس از عمليات تكميل با استفاده از تصاوير SEM و طيف FTIR-ATR انجام گرفت. تصاوير SEM نشان¬دهنده ي نفوذ مواد سلولزي در منافذ خالي بين نخ¬ها و الياف بودند و نتايج آزمون¬هاي آب¬دوستي نشان داد كه سلولز عملكرد خوبي در اصلاح سطح و خواص ثباتي پارچه هيدروليز شده نسبت به هيدروليز نشده داشته¬است. طيف ATR نيز نشان داد كه ميزان گروه¬هاي هيدروكسيل و كربوكسيل در نمونه¬ي شاهد نسبت به نمونه¬ي تكميل شده افزايش يافته است. همچنين پس از انجام آزمون¬هاي ذكرشده و رسيدن به شرايط بهينه، پارچه¬ي پلي¬استر ديگري تحت شرايط ذكر شده تكميل گرديد و تمامي آزمون¬ها بر روي كالاي پلي¬استر نهايي نيز انجام شد. كلمات كليدي: اصلاح پلي¬استر، سلولز ضايعاتي، آب¬دوستي

226115

شيمي نساجي و رنگ

مهندسي نساجي

دانشگاه صنعتي اصفهان