ارتباط بين فراسنجه‌هاي متابوليكي- التهابي خون و مايع فوليكولي در دوره‌هاي پس از زايش و زمان تخمك‌گيري بر نرخ باروري گاوهاي هلشتاين

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي علوم دامي

دكتري

هدف از بررسي عوامل تاثيرگذار بر عملكرد توليد مثلي و باروري گاوها و تليسه¬هاي هلشتاين در شرايط آزمايشگاهي و محيط گاوداري از جمله مواردي است كه با وجود اهميت زياد، در مطالعات و برنامه‌هاي مديرتي كمتر به آنها پرداخته شده است. به همين منظور در اين مطالعه به بررسي مايع فوليكولي به‌عنوان يك منبع در دسترس در طول تخمك گيري با استفاده از امواج فرا‌صوت (OPU) جهت بررسي فراسنجه‌هاي التهابي و متابوليكي كه مي¬توانند پيش‌بيني‌كننده‌ كيفيت تخمك بوده و همچنين شاخص عملكرد كبد در دوران¬گذار به عنوان يك عدد كه در مقايسه با ساير مولفه¬هاي بررسي سلامت گاوها در اين دوران قابل اعتمادتر و آسان¬تر مي¬باشد، پرداخته شد. مايع فوليكولي به راحتي در هنگام انجام OPU قابل دسترس است و مي‌تواند منبع مناسبي براي پيش‌بيني‌كننده‌هاي بيوشيميايي كيفيت تخمك باشد. با استفاده از روش OPU، تخمك¬هاي بازيابي شده از 60 تليسه هلشتاين در توليد جنين آزمايشگاهي مورد استفاده قرار گرفتند. مايع فوليكولي در زمان OPU جمع آوري شد تا ارتباط بين فراسنجه¬هاي مايع فوليكولي و تشكيل بلاستوسيست بررسي شود. تخمك‌هاي هر تليسه به صورت جداگانه، در محيط بلوغ آزمايشگاهي به مدت 24 ساعت بالغ شد و سپس با سلول‌هاي اسپرم بارور شدند. سلول¬هاي تخم حاصل به مدت 7 روز كشت داده شد و نرخ تشكيل بلاستوسيست ثبت گرديد. براساس نتايج كشت سلول¬هاي تخم¬ حاصل از لقاح آزمايشگاهي، مايع فوليكولي بدست آمده از تليسه¬هايي كه حداقل يك بلاستوسيست در نتايج نهايي داشتند به عنوان تليسه¬هاي گروه با بلاستوسيت (B) و تليسه¬هاي كه هيچ بلاستوسيتي در نتايج نداشتند به عنوان گروه بدون بلاستوسيت (F) مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داد كه غلظت پروتئين واكنشي سي(CRP) و اسيد آمينه¬ي گلوتامين مايع فوليكولي در گروه B بيشتر و غلظت گلوكز و اسيدآمينه¬ي آسپارتات مايع فوليكولي اين تليسه¬ها در مقايسه با گروه F كمتر(05/0p<) بود. علاوه بر اين، منحني مشخصه اصلي (ROC)، تحليل خوشه سلسله مراتبي (HCA) و تجزيه و تحليل زير شبكه ارتباط نزديكي بين CRP، بيلي روبين تام و اسيد آمينه¬ي گلوتامين با تشكيل بلاستوسيست را نشان داد. با توجه به اين يافته¬ها مي¬توان گفت غلظت CRP، آسپارتات و گلوتامين در مايع فوليكولي مي-توانند پيش بيني كنندهاي متوسطي براي احتمال تشكيل بلاستوسيست مي‌باشند. در آزمايش دوم جهت بررسي شاخص عملكرد كبد و ارتباط آن با عملكرد توليدي و توليدمثلي از 211 رأس گاو هلشتاين شكم 2 به بالا طي روزهاي 3 و 28 پس از زايش خونگيري به عمل آمد. شاخص عملكرد كبدي با استفاده از غلظت آلبومين، بيلي¬روبين، كلسترول در طي اين دو روز محاسبه شد. براساس عدد بدست آمده براي شاخص عملكرد كبدي، گاوها به دو دسته شاخص عملكرد پايين (LFI<0, L) و شاخص عملكرد بالا (LFI > 0, H) تقسيم شدند. دام¬ها از نظر ابتلاء به بيماري¬هاي مختلف و عملكرد توليدي و توليدمثلي تا پايان اين دوره شيرواري مورد بررسي قرار گرفتند.گاوهاي گروه L در مقايسه با گاوهاي گروه H عملكرد توليدمثلي ضعيف¬تري در طي دوره شيرواري مورد بررسي داشتند. علاوه بر عملكرد پايين توليد مثلي، گاوهايي با شاخص عملكرد كبدي پايين موارد بيشتري از ابتلاء به بيماري-هاي متابوليكي(01/0p<) و همچنين توليد شيركمتر (05/0p<) با چربي پايين¬تري (01/0p<) را ثبت كردند. در ارتباط با فراسنجه-هاي خوني، غلظت سرمي آلبومين در روز 28 (01/0p<) و غلظت كلسترول در روز 3 و 28 (01/0p<) پس از زايش در گاوهايي با عملكرد كبدي بالا نسبت به گروهي با عملكرد كبدي پايين، بيشتر و غلظت بيلي روبين روز 3 (01/0p<) كمتر بود. بر اساس منحني ROC، رگرسيون چند جمله¬اي و تجزيه و تحليل زير شبكه، غلظت سرمي كلسترول و آلبومين در روز 28 پس از زايش پيش بيني كننده¬هاي خوبي براي عملكرد كبدي گاوها مي¬باشند. در كل محاسبه شاخص عملكرد كبدي و بررسي آن در ابتداي دوره شيرواري مي¬تواند كمكي در جهت بهبود برنامه¬هاي مديريتي، تغذيه¬اي و توليد مثلي گله باشد.

226941

فيزيولوژي دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان